یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٨ - تعلیم و تربیت اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ٢، ص: ١٦٨

نیست که حق معلم را اگر کافر و یا مشرک باشد باید نادیده گرفت.

عالم بیایمان حق علم را ادا نمیکند و مؤمن جاهل ...:

و همچنین مقصود این نیست که علم مملوک است و مملوک یک قوم خاص است هرچند قوم دیگری آن را استخراج کرده باشند، مانند معادن زیرزمینی یک قوم که قوم دیگر استخراج کند که البته مالک نمیشود و مالک اصلی صاحب سرزمین است. بلکه مقصود این است که علم و ایمان دو توأم، دو دوقلو هستند؛ علم منهای ایمان تیغ در کف زنگی مست است؛ علم منهای ایمان یک وسیله و ابزار مقدس است در یک سرزمین نامقدس و پلید؛ علم منهای ایمان اسیر است، زندانی است، در خانه خودش نیست.

به هر حال پس معلوم شد که علم در اسلام نه طبقه میشناسد و نه جنسیت و نه نژاد و نه مکان و منطقه و نه زمان و دوره و نه معلم خاص.

بعلاوه در عمل دیدیم که اسلام نهضت قلم به وجود آورد. در مقاله «پیامبر امّی» در جلد دوم محمد خاتم پیامبران توضیح کافی در این باب داده شد. آنچه پیغمبر اکرم در ظرف ده سال در مدینه انجام داد، مملکت طویل و عریض ایران در طول ١٢٠ سال از تأسیس دارالفنون تا امروز انجام نداد.

پس به دلیل اینکه آموزش هدف بعثت است، و به دلیل عظیم شمردن قرآن در اولین آیات وحی امر قرائت و کتابت و تعلیم و تعلم را، و به دلیل تشویق فراوان رسول خدا مردم را به جستجوی علم و نفی طبقاتی بودن یا محلی بودن یا دورهای بودن یا از قوم خاص بودن، و به دلیل نهضت علمی و قلمی که پیغمبر پایه گذارش بود، آموزش در اسلام یک اصل اساسی ساختمان جامعه اسلامی است.

اما اینکه نظر اسلام به چه آموزشی است، ما در سخنرانی «فریضه علم» در جلد دوم ظ گفتار ماه [١] روشن کردهایم. خلاصه اینکه