سيره پيشوايان - پيشوايى، مهدى - الصفحة ٥٩٦

خلفاى معاصر حضرت

امام هادى در مدت امامت خود با چند تن از خلفاى عباسى معاصر بود كه به ترتيب زمان عبارتند از:

١. معتصم، برادر مأمون (٢١٧ـ٢٢٧).[١]

٢. واثق، پسر معتصم (٢٢٧ـ ٢٣٢).

٣. متوكل، برادر واثق (٢٣٢ـ ٢٤٨).

٤. منتصر، پسر متوكل (٦ ماه).

٥. مستعين، پسر عموى منتصر (٢٤٨ـ ٢٥٢).

٦. معتزّ، پسر ديگر متوكل (٢٥٢ـ ٢٥٥).

امام هادى در زمان خليفه اخير مسموم گرديد و به شهادت رسيد و در خانه خود به خاك سپرده شد.

اوضاع سياسى ـ اجتماعى عصر امام

اين دوره از خلافت عباسى ويژگى هايى دارد كه آن را از ديگر دوره ها جدا مى سازد ذيلاً به برخى از اين ويژگى ها اشاره مى كنيم:

١. زوال هيبت و عظمت خلافت: خلافت، چه در دوره اموى و چه در دوره عباسى، براى خود هيبت و جلالى داشت، ولى در اين دوره بر اثر تسلط تركان و بردگان بر دستگاه خلافت، عظمت آن از بين رفت و خلافت همچون گويى به دست اين عناصر افتاد كه آن را به هر طرف مى خواستند پرتاب مى كردند و خليفه عملاً يك مقام تشريفاتى بود، ولى درعين حال هرموقع خطرى از جانب مخالفان احساس مى شد، خلفا و اطرافيان و عموم كارمندان دستگاه خلافت، در سركوبى آن خطر، نظر واحدى داشتند.

٢. خوش گذرانى و هوسرانى درباريان: خلفاى عباسى در اين دوره به خاطر