آيا با اتكا به چنين سپاه فاقد روحيه رزمندگى، چگونه ممكن بود امام(عليه السلام) با دشمن نيرومندى مثل معاويه وارد جنگ شود؟ آيا با چنين سپاهى، كه از عناصر متضـادى تشكيل شـده بـود و با كوچك ترين غفلـت احتمـال مى رفت خود خطر ساز باشد، هرگز اميد پيروزى مى رفت؟

اگر فرضاً امام حسن(عليه السلام) و معاويه جاى خود را عوض مى كردند و معاويه در رأس چنين سپاهى قرار مى گرفت، آيا مى توانست جز كارى كه امام حسن(عليه السلام)كرد، بكند؟

آرى هميـن عـوامـل دسـت بـه دست هـم داد و جـامعه اسلامـى را تـا دو قـدمى خطـر قطعى نزديك ساخت و حـوادث تلخى به وجـود آورد كه شـرح آن را ذيلاً مى خوانيد.

بسيج نيرو از طرف امام حسن(عليه السلام)

برخى از نويسندگان و مورخان گذشته و معاصر، حقايق تاريخى را تحريف نموده و ادعا كرده اند كه امام حسن مجتبى(عليه السلام) آهنگ جنگ و مخالفت با معاويه نداشت، بلكه از روز نخست در صدد بود از معاويه امتيازات مادى گرفتـه و از زندگى راحت و مرفهى برخوردار شود و اگـر مخالفت هايى با معاويه مى كرد، براى تأمين و تضمين اين امتيازات بود!

اسناد تاريخـى زنده اى در دست است كه نشان مى دهـد اين تهمت ها كاملاً بى اساس است و با حقايق تاريخى به هيچوجه سازگار نمى باشد، زيرا اگر پيشواى دوم نمى خواست با معاويه بجنگد، معنا نداشت گردآورى سپاه و بسيج نيرو كند; در صورتى كه به اتفاق مورخان، امام مجتبى(عليه السلام) سپاهى ترتيب داد و آماده جنگ شـد، ليكن از يك سو به خاطر عـدم هماهنگى و چند دستگى سپاه امام(عليه السلام) و از سوى ديگر در اثر توطئه هاى خائنانه معاويه، نيروهاى نظامى حضرت پيش از آغاز جنگ و بدون برخورد نظامى از هم پاشيده شد و مردم از اطراف امام(عليه السلام) پراكنده شدند، امام نيز به ناچار از جنگ خوددارى نمود و مجبور