مختار پس از ورود «مسلم بن عقيل» به كوفه، با او همكارى مى كرد، ولى هم زمان با گرفتارى و شهادت مسلم، توسط عُبيدالله بن زياد دستگير و زندانى شد. او پس از حادثه عاشورا با وساطت «عبدالله بن عمر» (شوهر خواهرش) نزد يـزيـد، از زنـدان آزاد گرديد و چـون در آن ايام «عبدالله بن زبير» در مكه قيام كرده خود را خليفـه مسلمانان معرفى مى كرد، مختار رهسپار مكه شد و به همكارى با عبدالله بن زبير پرداخت.

در سال شصت و چهار هجرى، پنج ماه پس از مرگ يزيد، مختار چون آمادگى مردم عراق را جهت قيام و انقلاب برضد بنى اميه و بى ميلى آن ها را نسبت به حكومـت عبدالله بـن زبير شـنيد، رهسپار كوفـه گرديـد و فعاليـت خـود را آغاز كرد.[١]

راز ناكامى عبدالله بن زبير در عراق

براى آن كه بدانيم چرا مردم عراق ابتداءاً به ابن زبير پيوستند و سپس دعوت مختار را پذيرفته و برضد او قيام كردند، بايد توجه داشته باشيم كه جامعه آن روز عراق خواستار دو چيز بود:

١. اصلاحات اجتماعى و حمايت از موالى (مسلمانان غير عرب كه در حكومت بنى اميه مورد ستم واقع شده بودند);

٢. گرفتن انتقام خون بنى هاشم از امويان.

[١] ابوالعباس المبرّد، الكامل فى اللغة و الأدب، ج٢، ص١١٢ ١١٦; اخطب خوارزمى، مقتل الحسين، تحقيق و تعليق شيخ محمد سماوى، ج٢، ص٢٠٢ به بعد. در آن ايام توابين نيز در كوفه سرگرم آمادگى و جمع آورى نيرو بودند، ولى مختار مى گفت: سليمان آگاهى لازم را در مسائل جنگى و نظامى ندارد و به زودى شكست خواهد خورد.