سيره پيشوايان - پيشوايى، مهدى - الصفحة ٣٦٣
به اختلاف مردم در فتاوا و مسائل فقهى است.[١]
«مالك»، پيشواى فرقه مالكى مى گفت: مدتى نزد جعفر بن محمد رفت و آمد مى كردم، او را همواره در يكى از سه حالت ديدم: يا نماز مى خواند يا روزه بود و يا قرآن تلاوت مى كرد و هرگز او را نديدم كه بدون وضو حديث نقل كند[٢]. در علم و عبادت و پرهيزگارى، برتر از جعفر بن محمد، هيچ چشمى نديده و هيچ گوشى نشنيده و به قلب هيچ بشرى خطور نكرده است .[٣]
شيخ «مفيد» مى نويسد: به قدرى علوم از آن حضرت نقل شده كه زبانزد مردم گشته و آوازه آن همه جا پخش شده است و از هيچ يك از افراد خاندان او، به اندازه او علم و دانش نقل نشده است.[٤]
«ابن حجر هيتمى» مى نويسد: به قدرى علوم از او نقل شده كه زبانزد مردم گشته و آوازه آن، همه جا پخش شده است و بزرگ ترين پيشوايان (فقه و حديث) ماننـد: يحيى بـن سعيد، ابـن جريح، مالك، سفيان ثورى، سفيان بـن عُيينـة، ابوحنيفه، شعبه و ايوب سجستانى از او نقل روايت كرده اند.[٥]
«ابـو بحـر جـاحـظ»، يكى از دانشمـندان مشـهور قـرن سوم، مى گويد: جعفـر بـن محمـد كسـى است كه علـم و دانش او جهان را پر كرده است و گفته مى شود كه ابوحنيفه و هم چنين سفيان ثورى از شاگردان اوست و شاگردى اين دو تن در اثبات عظمت علمى او كافى است.[٦]
«سيد امير على» با اشاره به فرقه هاى مذهبى و مكاتب فلسفى در دوران خلافت بنى اميه مى نويسد: فتاوا و آراى دينى تنها نزد سادات و شخصيت هاى
[١] مجلسى، بحارالأنوار، ج٤٧، ص٢١٧; حيدر، اسد، الإمام الصادق و المذاهب الأربعه، ج٤، ص ٣٣٥.
[٢] ابن حجر عسقلانى، تهذيب التهذيب، ج١، ص٨٨.
[٣] حيدر، اسد، همان كتاب، ج١، ص ٥٣.
[٤] الإرشاد، ص ٢٧٠.
[٥] الصواعق المحرقة، ص ٢٠١.
[٦] حيدر، اسد، همان كتاب، ج١، ص ٥٥ (به نقل از رسائل جاحظ).