به دنبال انحراف هاى عميقى كه پس از رحلت پيامبر در جامعه اسلامى به وقوع پيوست، حادثه اسف انگيز ديگرى نيز رخ داد كه آثار شوم و زيانبار آن مدت ها بر جهان اسلام سنگينى مى كرد و آن عبارت از جلوگيرى از نقل و نوشتن و تدوين «حديث» بود.

با آن كه حديث و گفتار پيامبر بعد از قرآن مجيد در درجه دوم اهميت قرار گرفته است و پس از كتاب آسمانى بزرگ ترين منبع فرهنگ اسلامى به شمار مى رود، و اصولاً اين دو، از هم قابل تفكيك نمى باشند، خليفه اول و دوم به مخالفت با نقل و تدوين حديث برخاستند و به بهانه هاى پوچ و بى اساس و در واقع با انگيزه هاى سياسى كه در ادامه، توضيح خواهيم داد ـ از هرگونه فعاليت مسلمانان در زمينه نقل و كتابت حديث به شدت جلوگيرى نمودند.

ابوبكر گفت: از رسول خدا چيزى نقل نكنيد و اگر كسى از شما درباره

[١] ابن واضح، همان مأخذ، ص ٥٠.
[٢] الخصال، باب الثلاثة.
[٣] سيوطى، همان مأخذ، ص ٢٣٠.
[٤] ابن عبدربه، عقد الفريد، ج٤، ص٤٣٩.