ديدن و نگاه كردن جابر است، مربوط به قبل از نابينايى او بوده است چنان كه شيخ مفيد از امام باقر(عليه السلام) نقل مى كند كه حضرت فرمود: نزد جابر بن عبدالله انصارى رفتم و به او سلام كردم. جواب سلام مرا داد و پرسيد: كى هستى؟ و اين بعد از نابينايى او بود...[١] نظير اين حديث را سبط ابن جوزى نيز نقل كرده است.[٢]

اوضاع و شرائط سياسى و اجتماعى

گفتيم كه امام باقر(عليه السلام) با پنج تن از خلفاى اموى معاصر بود. اينك ويژگى هاى هريك از آن ها را در امر حكومت و اداره جامعه مورد بررسى قرار مى دهيم تا روشن شود كه امام باقر(عليه السلام) در چه شرائط اجتماعى و سياسى زندگى مى كرده است؟

وليد بن عبدالملكوليد بن عبدالملك نخستين خليفه معاصر امام پنجم بود و چون درباره ويژگى هاى او ضمن زندگى نامه امام سجاد توضيح داديم، در اين جا فقــط اضـافـه مى كنيم كه:

دوران خلافت وليد، دوره فتح و پيروزى مسلمانان در نبرد با كفّار بود. در زمان او قلمرو دولت اموى از شرق و غرب وسعت يافت. وليد در نتيجه آرامشى كه در عصر وى بر كشور حكم فرما بود، توانست دنباله فتوحاتى را كه در عصر خلفاى سابق انجام يافته بود، بگيرد. به همين جهت قلمرو حكومت وى از طرف شرق و غرب توسعه يافت و بخش هايى از هند، و نيز كابل و كاشغر و طوس و مناطق مختلف و وسيع ديگر، به كشور پهناور اسلامى پيوست و دامنه فتوحات او تا اندلس امتداد يافت و قشون امپراتورى اندلس از نيروهاى تحت فرماندهى

[١] الإرشاد، ص ٢٦٢.
[٢] تذكرة الخواص، ص٣٣٧.