واژه «سيره» در زبان عربى، در اصل، از ماده «سير» (= حركت و راه رفتن) بوده و به معناى سبك و شيوه راه رفتن است. درست مانند: «جلوس» و «جِلْسَة» كه اوّلى به معناى نشستن و دومى به مفهوم نوع جلوس و سبك نشستن است.

ثانياً: نوع زندگى و چگونگى موضع گيرى هاى سياسى اجتماعى امامان معصوم، زمانى براى ما بهتر روشن مى گردد، كه از شرائط خاص اجتماعى و سياسى و فرهنگى زمان آن بزرگواران آگاه باشيم. چه; مى دانيم كه ائمه اطهار(عليهم السلام)خط مشى اجتماعى، مواضع سياسى و شيوه مبارزاتى خويش را بر اساس سنجش دقيق اوضاع و احوال و شرائط زمانى، ارزيابى امكانات و مقتضيات و محذورات، و متناسب با برخوردها و جبهه گيرى هاى گوناگون مخالفان اسلام، تنظيم مى كردند. بنابر اين مادام كه با شرائط و اوضاع ويژه آن روزگار آشنا نباشيم، سيره ائمه براى ما مفهوم دقيق و واقعى خود را پيدا نمى كند. حتى چه بسا در مرور بر تاريخ زندگانى امامان، ميان مواضع گوناگون آنان، نوعى تضاد و تعارض احساس مى كنيم، زيرا مى بينيم برخى از آنان با دشمن; صلح و برخى ديگر تا آخرين نفس، جنگ كردند. برخى، دانشگاه بزرگى تأسيس كرده و برخى در شعاع محدودى، گام هاى فرهنگى برداشتند. برخى پيشنهاد خلافت را رد كردند و برخى پيشنهاد وليعهدى را پذيرفتند و... اما وقتى از شرائط حاكم بر زمان هر يك از امامان آگاه مى شويم، موضع گيرى هاى مختلف آنان، معنا پيدا مى كند و متوجه مى شويم كه در واقع امر، هيچ گونه تضاد و تعارضى ميان اصول و مبانى حركت ايشان نبوده و همه يك هدف را تعقيب مى كرده اند، منتها نوع حركت هر يك از آنان براى رسيدن به مقصود، به تناسب زمان و اقتضاى شرائط، فرق مى كرده است.

پيشوايان ما، خود بر اصل زمان شناسى ـ به عنوان يك وظيفه مهم حياتى ـ