همكارى با ستمگران و نزديكى و تماس با فاسقان بپرهيزيد و از فتنه آنان برحذر باشيد و از آنان دورى بجوييد و بدانيد كه هركس با اولياى خدا مخالفت ورزد و از دينى غير از دين خدا پيروى كند و در برابر امر رهبرى الهى خودسرانه عمل كند، در دوزخ گرفتار آتشى شعله ور خواهد شد....[١]

انحطاط وضع اخلاقى امّت

اهميت و ضرورت اين نصايح و ارشادهاى امام هنگامى روشن مى گردد كه ميزان انحطاط اخلاقى امّت در زمان حكومت عبدالملك و پسرش وليد و متروك شدن سنت ها و آداب و تعاليم اسلامى در آن عصر را مورد توجه قرار دهيم:

مى دانيم كه از حدود سال سى ام هجرى (نيمه دوم دوران خلافت عثمان) فساد مالى و انحطاط اخلاقى در جامعه اسلامى گسترش يافت و اشراف قريش كه درآمد كلانى از خزانه دولت داشتند و از بخشش هاى خلفاى وقت نيز بهره مند بودند، به ثروت اندوزى پرداختند و بدين ترتيب رفاه طلبى و اشرافيت و تجمل پرستى در جامعه اسلامى رواج يافت. ثروت اندوزان، املاك و مستغلات فراوانى گرد آوردند و كنيزان و غلامان بسيارى خريدند; به خصوص كنيزانى كه براى خوانندگى و بزم آرايى تربيت شده بودند... كم كم مجالس بزم و خوشگذرانى و خنياگرى به طبقات ديگر نيز سرايت كرد.

اين انحطاط اخلاقى در زمان حكومت يزيد آن چنان گسترش يافت كه دو شهر مقدس «مكه» و «مدينه» نيز از اين آلودگى ها محفوظ نماند.

«مسعودى» مى نويسد: «فساد و آلودگى يزيد، به اطرافيان و عمّال وى نيز سرايت كرد، در زمـان او ساز و آواز در مكه و مدينـه آشكار گرديد و مجالـس بـزم برپا شد و مردم آشكارا به شراب خوارى پرداختند».[٢]

[١] حسن بن على بن شعبة، همان مأخذ، ص٢٥٢; كلينى، همان مأخذ، ص ١٥.
[٢] مروج الذهب، ج٣، ص٦٧.