بدين ترتيب امام با آن كه در موضع قدرت بود، با آنان مدارا مى كرد و مخالفت هاى آنان را تحمل مى نمود تا آن كه دست به عمليات تروريستى زدند و آشوب و ناامنى ايجاد نمودند، در اين هنگام بود كه امام ناگزير، براى دفع آشوب آنان از قدرت نظامى استفاده كرد. (جنگ نهروان)

٧. اميرمؤمنان با آن كه كارگزاران صالح و لايق منصوب نمود، اما در عين حال رفتار و عملكرد آنان را توسط بازرسان دقيق و تيزبين زير نظر داشت و كوچك ترين رفتار نادرست آنان از حضرت مخفى نمى ماند و اقدام مقتضى در مورد آنان به عمل مى آورد. نمونه بارز آن، نامه توبيخ آميز امام خطاب به عثمان بن حنيف، وإلى بصره است كه در يك مهمانى اشرافى شركت كرده بود.[٢] نكته ظريف در اين جا اين است كه اين حادثه در ماه هاى اول حكومت حضرت اتفاق افتاده است (زيرا پسر حنيف تا جنگ جمل حاكم بصره بوده و اين جنگ حدود شش ماه بعد از آغاز خلافت امام رخ داد) و در اين مدت، حضرت در مدينه سخت گرفتار و سرگرم رتق و فتق امور و سامان بخشيدن به اوضاع كشور بود كه با شورش مردم و قتل عثمان دچار بى نظمى و نابسامانى شده بود، اما امام در اوج گرفتارى، حتّى از حضور يك والى در يك مهمانى، خبر يافت و او را مورد توبيخ قرار داد.

[١] طبرى، تاريخ الأمم والملوك، ج٤، ص ٥٣.
[٢] نهج البلاغه، نامه ٤٥.