اللّهمّ اخرجني من النّار سالما و ادخلنى الجنّة غانما. و قول درست آن است كه:ورود،مرور و حضور باشد من قول العرب:وردت الماء،و فلان وارد،نقيض الصّادر.وارد آن باشد كه به كنار آب شود،و قال اللّه تعالى: وَ لَمّٰا وَرَدَ مٰاءَ مَدْيَنَ [١]...،و قول زهير:

فلمّا وردن [٢]الماء زرقا جمامه [٣] وضعن عصىّ الحاضر المتخيّم
و قال ذو الرّمّة:

وردت اعتسافا و الثّريّا كأنّها على قمّة الرّأس ابن ماء محلّق
دگر آن‌كه:عموم آيت اقتضاى آن مى‌كند كه هيچ‌كس نماند از پيغامبران و امامان و صدّيقان و شهيدان و صالحان و الّا در دوزخ شود [٤]و آنگه بيرون آيد [٥]،و اين خلاف اجماع است.دگر آن‌كه،خداى تعالى گفت: إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنىٰ أُولٰئِكَ عَنْهٰا مُبْعَدُونَ، لاٰ يَسْمَعُونَ حَسِيسَهٰا [٦]...،گفت:ايشان دور باشند از دوزخ،و چگونه دور باشند آنان كه در دوزخ شوند،و چگونه حسيس و آواز آتش دوزخ نشنوند آنان كه در دوزخ شوند!و جماعتى سلف اصحاب حديث گفتند:ورود،به معنى دخول است،و استدلال كردند بقوله تعالى حكاية عن فرعون: يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيٰامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النّٰارَ [٧]...،و بقوله: إِنَّكُمْ وَ مٰا تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ أَنْتُمْ لَهٰا وٰارِدُونَ، لَوْ كٰانَ هٰؤُلاٰءِ آلِهَةً مٰا وَرَدُوهٰا [٨]...،و در اين معنى چند خبر روايت كردند،خبرى از كثير بن زياد الرّسانىّ [٩]عن ابى سمير كه او گفت:ما را در بصره خلاف افتاد در ورود.بعضى گفتند:ورود،مرور باشد و هيچ مؤمن به دوزخ نشود.

و بعضى گفتند:ورود،دخول باشد.من جابر عبد اللّه انصارى را ديدم،از او پرسيدم، اشارت كرد به گوش و گفت:كر باد اين گوشها اگر نه از رسول-عليه السّلام-شنيدم.

[١] .سورۀ قصص(٢٨)آيۀ ٢٣.

[٢] .همۀ نسخه بدلها:وردنا،با توجه به منابع ديگر،از آن جمله لسان(٤٥٧/٣)تصحيح شد.

[٣] .آط:حمامة،با توجّه به ضبط بدلها و لسان العرب(٤٥٧/٣)تصحيح شد.

[٤] .آج،لب،آز:شوند.

[٥] .آج،لب،آز:آيند.

[٦] .سورۀ انبيا(٢١)آيه ١٠١ و ١٠٢.

[٧] .سورۀ هود(١١)آيۀ ٩٨.

[٨] .سورۀ انبياء(٢١)آيۀ ٩٨ و ٩٩.

[٩] .آب:الرسالى.