فرستاد و گفت:هركه اين گمان مى‌برد،گو اين معامله كن تا [١]خود سود دارد او را يا نه! مجاهد گفت:«ها»راجع است با«من»،و معنى آن است كه:هركه او به خداى بدگمان باشد و ظن برد كه خداى او را نصرت نخواهد كرد نه در دنيا و نه در آخرت،يعنى روزى نخواهد داد [٢]،و«نصرت»اين جا به معنى رزق و عطاست من قول العرب:من نصرني نصره اللّه،اى من اعطاني اعطاه اللّه.

ابو عبيده گفت:عرب زمين باران رسيده را ارض منصوره گويند،قال:

فانّك لا تعطى امرءا فوق [٣]حقّه فلا تملك الشّقّ [٤]الّذى الغيث ناصره
اى ماطره و معطيه،و معنى آيت آن‌كه:هركه گمان برد كه خداى او را روزى نخواهد داد،گو رسنى درافگن و خويشتن بياويز.

ابن عامر و ابو عمرو و رويس و ورش خواندند: ثُمَّ لْيَقْطَعْ ] [٥]و: ثُمَّ لْيَقْضُوا ، [٦]...،به سكون«لام»فى الموضعين،و قنبل موافقت كرد [٧]ثُمَّ لْيَقْضُوا ،و باقى قرّاء به كسر «لام»خواندند در هر دو جاى.امّا«ما»فى قوله: مٰا يَغِيظُ ،مصدرى است،و تقدير آن‌كه: هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهُ ،غيظه [٨]،و شايد«ما» [٩]موصوله باشد على تقدير:هل يذهبنّ كيده الّذي يغيظه،و يحمله على الغيظ.

آنگه گفت: وَ كَذٰلِكَ ،همچنين ما فرستاديم اين قرآن را آيتى روشن.و نصب«آيات»بر حال است و وجه تشبيه در كَذٰلِكَ ،آن است[كه] [١٠]چنان كه [١١]دلالات [١٢]مقدّم اظهار كرديم،همچنين قرآن فرستاديم. وَ أَنَّ اللّٰهَ [١٣]،و خداى هدايت دهد آن را كه خواهد [١٤].

[١] .آج،لب:با.

[٢] .آب،آز،مش:دادن.

[٣] .آب،آز:دون.

[٤] .آب،آج،لب،آز:السّوء.

[٥] .اساس:تا بدين جا افتادگى دارد،از آط،افزوده شد.

[٦] .سورۀ حج(٢٢)آيۀ ٢٩.

[٧] .آط،آب،آج،لب،آز+در.

[٨] .آز:ما يغيظ.

[٩] .آط،آب،آج،لب،آز:تا.

[١٠] .اساس:ندارد،از آط،افزوده شد.

[١١] .آط+در آيات.

[١٢] .آز:در آيات مقدم دلايل.

[١٣] .همۀ نسخه بدلها+يهدي من يريد.

[١٤] .همۀ نسخه بدلها+قوله تعالى.