روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٥٨ - ترجمه
كه اجل كوتاه است،به عمارت قصور چه سعى كنى كه جاى تو فيما بين القبور است.
رسول-عليه السّلام-گفت:تمسّحوا بالارض فانّها بكم برّة،خويشتن به زمين بمالى كه مادرى مشفق است بر شما،اصلت از اوست،و نشوت در اوست،و مرجعت با اوست.تا زندهاى بر پشت خودت سوار دارد،چون بميرى در شكم خودت استوار دارد، أَ لَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ كِفٰاتاً، أَحْيٰاءً وَ أَمْوٰاتاً [١].مقامت در اوست،و معاشت از اوست،و معادت با اوست.اين براى آن گفت تا ساز او ساخته دارى، خويشتن از آنچه حرام است پرداخته دارى. وَ مِنْهٰا نُخْرِجُكُمْ ،و شما را ازآنجا بيرون آريم بارى ديگر،براى آن گفت تا بدانى كه جاى تو جاى ديگر است و سراى تو سراى ديگر است،به عمارت اين سراى مشغول نشوى كه اين سراى ممرّ است نه سراى مقرّ،
الدّنيا دار ممرّ و الآخرة دار مقرّ فخذوا،رحمكم اللّه من ممرّكم لمقرّكم و من زادكم لمعادكم و من منزعكم لمرجعكم و من مالكم لمآلكم.
تارة اخرى،و التّارة و الكرّة و المرّة و الدّفعة واحدة.
وَ لَقَدْ أَرَيْنٰاهُ آيٰاتِنٰا كُلَّهٰا ،آنگه گفت:بهدرستى و راستى كه ما با فرعون نموديم آيات و دلالات ما جمله،يعنى آنچه موسى را داديم.و«آيات»،در محلّ نصب است بوقوع الفعل عليه،و«كلّها»،از توابع تأكيد اوست،براى آن منصوب است.
فَكَذَّبَ وَ أَبىٰ ،به دروغ داشت و ابا كرد و سرباززد و امتناع كرد از قبول حق.و مراد به آيات آن دلالات و معجزات نهگانه است كه گفت: وَ لَقَدْ آتَيْنٰا مُوسىٰ تِسْعَ آيٰاتٍ بَيِّنٰاتٍ [٢]...،منها:اليد و العصا،آنچه وقت را به روز اوّل نمود:دست سپيد بود و عصا كه ثعبان گشت.
چون فروماند و آن را دفع نتوانست كرد نسبت آن با سحر كرد،گفت: أَ جِئْتَنٰا ، اى موسى براى آن آمدهاى به ما تا ما را به جادوى از زمين ما كه شهر مصر است بيرون كنى.
فَلَنَأْتِيَنَّكَ بِسِحْرٍ مِثْلِهِ ،ما به تو آريم سحرى و جادوى [٣]مانند اين كه تو آوردهاى
[١] .سورۀ مرسلات(٧٧)آيۀ ٢٥ و ٢٦.
[٢] .سورۀ بنى اسرائيل(١٧)آيۀ ١٠١.
[٣] .مش:جادويى.