روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٩ - ترجمه

كسى برآن مطلع شود [١]مرا برآن عمل بيند مرا خوش آيد،چگونه باشد آن؟رسول -عليه السّلام-گفت:

انّ اللّه طيّب لا يقبل الّا الطّيب و لا يقبل ما شورك [٢]فيه، گفت:خداى پاك است،جز پاك نپذيرد و آنچه در آن شركت باشد نپذيرد،خداى تعالى اين آيت فرستاد: وَ لاٰ يُشْرِكْ بِعِبٰادَةِ رَبِّهِ أَحَداً .

طاوس گفت:سبب آن بود كه مردى به نزديك رسول آمد و گفت:يا رسول اللّه! من در سبيل خداى جهاد مى‌كنم و مى‌خواهم تا مردمان جاى [٣]من ببينند،خداى تعالى اين آيت فرستاد.

عبد اللّه عبّاس گفت:خداى تعالى به اين آيت رسول را تواضع مى‌آموزد تا او را كبر و نخوت در سر نشود.بعضى دگر گفتند:جواب آنان است كه رسول را عيب كردند به آن‌كه گفتند: مٰا لِهٰذَا الرَّسُولِ يَأْكُلُ الطَّعٰامَ وَ يَمْشِي فِي الْأَسْوٰاقِ [٤]...، گفت بگو اى محمّد كه:من آدمى‌ام همچون شما از روى خلقت،فرقى نيست ميان من و شما،همچون شما محتاج طعام و شرابم،فرق آن است كه: يُوحىٰ إِلَيَّ ،وحى مى‌كنند به من،كه خداى يكى است. فَمَنْ كٰانَ يَرْجُوا لِقٰاءَ رَبِّهِ ،هركه اميد ثواب خداى تعالى دارد،گو عمل صالح كن و با اخلاص كن،و نگر در طاعت او از روى ريا شرك نيارى كه آن شرك اصغر است.بعضى دگر گفتند:رجاء،به معنى خوف است،و لقاء به معنى عقاب،و مصير با شمار كار [٥].فمن كان يخاف [٦]المصير الى اللّه،چنان كه گفت: مٰا لَكُمْ لاٰ تَرْجُونَ لِلّٰهِ وَقٰاراً [٧]،اى لا تخافون [٨]للّه عظمة.و «رجاء»،محتمل است هر دو معنى:هم اميد و هم خوف را،و قال الشّاعر-و قد جمع المعنيين:

و لا [٩]كلّ ما ترجو [١٠]من الخير كائن و لا كلّ ما نرجوا من الشّرّ واقع