روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١١٣ - ترجمه

مقدار گناهشان عقوبت كنند و باز با بهشت آرند.آنگه چون خداى تعالى خواهد كه ايشان را از دوزخ بيارد [١]،مالك را بفرمايد تا هواى دوزخ صافى كند از دود و كدارت [٢]،آنگه بفرمايد تا طبقهاى دوزخ بر افگنند،منافقان از درك اسفل برنگرند، مؤمنان را بينند،ايشان را بر سبيل طعن گويند:أ لستم مؤمنين،أ لستم مصلّين،أ لستم صائمين؟نه شما مؤمنانى،نه شما نماز كنانى نه شما روزه‌دارى؟اين جا [٣]با ما امروز گرفتارى،ايشان گويند:بار خدايا!ما را با طعنۀ اين دشمنان طاقت نيست.

حقّ تعالى جبريل را گويد:برو،جمله مؤمنان را از دوزخ بيار.او بيايد و جماعتى بسيار بيارد،دگرباره گويد:برو و هركه در دل او از روى مثل، مِثْقٰالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ [٤]... ،ايمان بوده است او را از دوزخ بيار[،او بيايد و جماعتى بسيار را بيارد.دگرباره گويد:برو و هركه در همۀ عمر خود يك‌بار گفت لااله‌الااللّه به اخلاص،او را از دوزخ بيار] [٥]جبريل بيايد و جملۀ مؤمنان را بيارد،تا آنجا،الّا كافران نمانند.آنگه ايشان را بيارد و به چشمه‌اى آرد كه آن را عين الحيوان گويند، از آن چشمه غسل كنند تا همه سياهى و تباهى از اندام ايشان بشود مگر اثرى اندك كه بر پيشانى ايشان بماند.اهل بهشت چو [٦]ايشان را بينند،گويند:اينان را از دوزخ بياورده‌اند،خداى تعالى آن نشان [٧]ببرد و خطّى از نور پديد آرد،عتقاء اللّه، آزادكردگان خداى[اند] [٨]،و ذلك قوله تعالى: ثُمَّ نُنَجِّي الَّذِينَ اتَّقَوْا وَ نَذَرُ الظّٰالِمِينَ فِيهٰا جِثِيًّا در جِثِيًّا ،دو قول گفته‌اند:يكى،جميعا من الجثوة،و يكى جاثين على الرّكب من الجثوّ.

وَ إِذٰا تُتْلىٰ عَلَيْهِمْ آيٰاتُنٰا بَيِّنٰاتٍ ،حق‌تعالى گفت:چون بر ايشان[١٨-ر]خوانند [٩]يعنى بر كافران چون نضر بن الحارث و خويشان او از قريش آيات ما از