فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١٩ - كتاب زكات؛ شرايط تعلق زكات شرط مالكيت ـ شرط تمكن از تصرف سيد محمود هاشمى شاهرودى
در اين روايت به تفاوت حكم حضور و غيبت مالك در تعلق و عدم تعلق زكات تصريح شده است.
روايت هفتم كه مضمون قبلى در آن تكرار شده، مرسله ابن ابى عمير از امام صادق(ع) است:
عن أبي عبداللّه (ع) في رجل وضع لعياله ألف درهم نفقة فحال عليها الحول، قال: إن كان مقيماً زكّاه و إن كان غائباً لم يزكّ؛ (١١)
از امام صادق(ع) در باره مردى سؤال شد كه براى خانوادهاش هزار درهم نفقه گذاشته و سال بر آن گذشته است، امام(ع) فرمودند: اگر حاضر باشد بايد زكات آن را بپردازد و اگر غايب باشد زكاتى ندارد.
در صورتى كه مراسيل ابن ابى عمير را هم چون مسانيد وى بدانيم، اين روايت به لحاظ سندى معتبر است و در غير اين صورت، روايت ضعيف خواهد بود. البته در باره مراسيل ابن ابى عمير تفصيلى نيز ذكر شده كه طبق آن، مراسيلى كه در آن ارسال از بيش از يك نفر باشد مورد پذيرش قرار مىگيرد. تفصيل و تحقيق اين قاعده موكول به محل خود در علم رجال است.
روايت هشتم، معتبره ابى بصير از امام صادق(ع):
عن أبي عبداللّه(ع)، قال: قلت له: الرجل يخلّف لأهله ثلاثة آلاف درهم نفقة سنتين، عليه زكاة؟ قال: إن كان شاهداً فعليه زكاة و إن كان غائباً فليس فيها شيء (١٢)؛
به امام صادق(ع) عرض كردم كه شخصى براى دو سال نفقه خانوادهاش سه هزار درهم مىگذارد، آيا بر او زكات واجب است؟ حضرت فرمودند: اگر
(١١) وسائل الشيعه، ج٩، باب ١٧ از ابواب من تجب عليه الزكاة، ح٢، ص١٧٣.
(١٢) همان، ح٣، ص١٧٣.