اين آيه به اطلاقش دلالت بر تقدم «أولوا الارحام» ـ خويشاوندان نسبى ـ بر خويشاوندان سببى دارد و اينكه خويشاوندان سببى با نسبى جمع نمى‌شوند، لكن اين اطلاق قابل تقييد است.

تعبير به «أولى» كه افعل تفضيل است براى بيان نسبت ميان دو چيز و برترى دادن يكى بر ديگرى است.

صيغه «اولى» به دلالت مطابقى دلالت بر برترى رحم و نسب در استحقاق ارث و مقدم بودن آنان بر ديگران دارد و به دلالت التزامى دلالت بر پايين‌تر بودن غير رحم و مؤخر بودن آنان در ارث دارد و اين دلالتى سلبى است. در نتيجه ميان آيه ازواج كه براى زوجين استحقاق ارث را ثابت مى‌كند و ميان آيه «أولوا الأرحام» كه به دلالت التزامى آن را نفى مى‌كند، تنافى وجود دارد. راه جمع ميان اين دو دليل، حمل مطلق بر مقيد است به اين بيان كه آيه ازواج اطلاق آيه «أولوا الأرحام» را مقيد مى‌كند و ثابت مى‌كند كه زوجين در ارث حق دارند، هر چند نسبت آنها سببى است و نسبى و رحمى نيست. بنابراين زوجين با همه طبقات نسبى در ارث جمع مى‌شوند.

بحث نهم

دلالت آيه روشن است كه زوجين با همه طبقات نسبى ارث شريكند و بر وابستگان سببى در اصل استحقاق ارث و در گرفتن سهم تعيين شده مقدم هستند، لكن آيا اشتراك تقدم آنها فقط در سهام معيّن است يا شامل موارد «رد» ـ اگر ادله آن نسبت به زوجين تمام باشد ـ نيز مى‌شود؟

پاسخ اين است كه چون رد طبق اطلاق آيه «اولوا الارحام» در مورد همه طبقات نسبى ثابت است مى‌توان اطلاق آن را به ادله رد ـ در صورت تمام بودن اين ادله نسبت به زوجين ـ مقيد نمود و بر اين اساس زوجين در موارد رد نيز با ساير طبقات نسبى شريك بوده و بر بستگان سببى مقدم خواهند بود. البته در آينده