كه شيخ، «گويا... وضع قوانين كلى را در جامعه آن روز ايران بيهوده دانسته است». ضمناً، كلام مزبور مى‌تواند پاسخى به ادعاى ديگر از آقاى امامى باشد كه مى‌گويد :

«شيخ مى‌پنداشته كه وضع قانون در حكومت مشروطه در مواردى است كه فقه و شريعت در آن موارد، ساكت است و چون نگاه او به دين و شريعت، اكثرى بوده است، وضع "قانون جديد" را بى‌مورد و وضع قانون موافق شرع را بيهوده مى‌دانسته و فقط به وضع قوانين در " صغرويات" و امور جزئى و اجرايى رضايت مى‌داده است.

احمد كسروى، اعتراف جالبى دارد. وى مى‌نويسد:

حاجى شيخ فضل‌اللّه‌... فريفته " شريعت" مى‌بود و رواج آن را بسيار مى‌خواست... با يك اميد و آرزوى بسيارى پيش آمده چنين مى‌خواست كه " احكام شرع" را به رويه قانون آورد و به مجلس بپذيراند. روى هم رفته به بنياد نهادن يك " حكومت شرعى" مى‌كوشيد. (١٧)

دكتر حميد عنايت نيز معتقد است كه:

شيخ هرگز درباره محسَّناتِ اساسىِ محدوديت‌هاى قانونى در مورد اختيارات سلطنت، شك نداشت و آن شيخ صريح اللهجه كرارا با مخالفين خويش بر سر اين موضوع كه براى سلطنت، كه در نتيجه حوادث دنيا، از شريعت منحرف شده و به ستم گراييده است، تمهيد قوانين خاصى لازم است، موافقت كرد. (١٨)

پيدا است از فقيه دين‌شناس و دين‌خواهى چون شيخ فضل اللّه‌ نمى‌توان توقع

(١٧) تاريخ مشروطه ايران، احمد كسروى، چاپ پنجم، انتشارات اميركبير، تهران ١٣٤٠، ص ٢٨٧. تأكيد روى كلمات از ماست.
(١٨) تفكر نوين سياسى اسلام، حميد عنايت، ترجمه ابوطالب صارمى، انتشارات اميركبير، تهران ١٣٦٢، ص ٢٢٥ و ٢٣٧.