مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٦٢٧ - ٢٥ حاشيۀ صفحۀ (٤٩) متن كتاب
حضرت صادق (عليه السلام) از مردى كه پيش زن خود مىرود و در پس او، گفت: «باكى ندارد [١] بلكه در بعض اخبار استحباب و رجحان آن مستفاد مىشود [٢]، و ممكن است حمل آن بر صورت ضرورة مانند هيجان شهوت در اوقات حيض و خوف مظنّۀ ضرر به ترك نسبت به معتاد، و در مثل است كه ترك عادت موجب مرض است.
و در احاديث صحيحه است كه: «إنّ الضرورات تبيح المحظورات» [٣] مانند اكل شير [٤] نزد خوف هلاكت، و بر اين تقدير گاه هست كه واجب شود. و از جملۀ مؤيّدات قول حضرت لوط است: هٰؤُلٰاءِ بَنٰاتِي هُنَّ أَطْهَرُ لَكُمْ [٥] و حال آنكه مىدانست كه قوم او رغبت به وطى قبل ندارند.
و اما دليل محرّمين چند چيز است:
اوّل: اصالت حرمت است، و جوابش بعد از معارضه به اصالت ادلۀ اباحه؛ در اصول است.
دويم: قول حق تعالى است فَأْتُوا حَرْثَكُمْ [٦] و فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللّٰهُ [٧]، زيرا كه امر فرموده است با بيان محل زراعت و آن قبل است و بس، و امر فرموده است كه پيش زن نروند تا بعد از پاك شدن از حيض و معلوم است كه منهى عنه در وقت حيض همين قبل بوده است كه موضع اذيت و نجاست خون حيض است، پس مأمور به قبل خواهد بود و به مفهوم دلالت مىكند بر منع از غير قبل [٨].
[١] وسائل الشيعة: ٢٠/ ١٤٧.
[٢] در مظانّش نيافتيم.
[٣] وسائل الشيعة: ٢٤/ ٩٩ باب ١ و ٢١٤ باب ٥٦. توضيح: روايتى با اين الفاظ نداريم بلكه برداشتى است از آيات و روايات، براى اطلاع بيشتر مراجعه شود به «جواهر الكلام: ٣٦/ ٤٢٥ و ٤٢٦».
[٤] شير: شجر و درخت گياهى كه بر ساق ايستد (لغتنامه دهخدا) ظاهرا مراد اين است كه در ناچارى از گياهان و برگ درختان استفاده نمايد.
[٥] هود (١١): ٧٨.
[٦] بقره (٢): ٢٢٣.
[٧] بقره (٢): ٢٢٢.
[٨] تفسير فخر رازى: ٦/ ٧٦.