مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٤٦٧ - جواب
و گويند: نقبا سيصد نفرند و نجبا هفتاد نفر، و ابدال چهل نفر و اخيار هفت نفر و عمد- يعنى: اركان- چهار نفر، و غوث يك نفر است، و مسكن نجبا مصر است، و مسكن ابدال شام است، و اخيار در زمين سياحت مىكنند، و عمد در گوشههاى زمينند، و مسكن غوث مكّه معظّمه است [١].
و در «قاموس» گفته: ابدال هفتاد نفرند، چهل در شام و سى در ساير بلاد [٢].
و جزرى در «نهاية» گفته كه: در حديث على (عليه السلام) مذكور است كه: ابدال در شامند و آنها عبارت از أولياء و عبّادند!!! [٣].
و اينها همه بر طريقۀ اهل سنّت است، و در روايات شيعه و اقوال ايشان عدد و مكان ابدال تا حال به نظر نرسيده، بلكه مذمّت شام و مصر و اهل آنجا در اخبار شيعه وارد است [٤].
سؤال ثط [٥٠٩]:
چرا اعراب دادهاند تثنيۀ «ذو» و «الذي» و خواهران ايشان را با وجود آنكه مفردات و جموع آنها مبنىاند؟
جواب:
شايد كه چون بعد از وجود دليل اسميّت علّت بنا كه آن افتقار است در مفردات به هم رسيده آنها مبنى گشتند، نظر به آنكه افتقار از خواصّ حروف است و چون تثنيه و جمع از خواصّ اسم است و در فعل و حرف به هم نمىرسد و اصل در اسماء اعراب است، تعارض به هم رسيد در خاصّۀ حرف و خاصّۀ اسم، و ترجيح ندادند اعراب را تا لازم نيايد مزيّت فرع- كه تثنيه و جمع است- بر اصل كه مفرد است، زيرا كه: اعراب اشرف است از بناء، و ترجيح
[١] در مظانّش نيافتيم.
[٢] قاموس المحيط: ٣/ ٣٤٤.
[٣] نهايۀ ابن اثير: ١/ ١٠٧.
[٤] بحار الانوار: ٥٧/ ٢٠٨ حديث ٨ و ٩، تفسير قمّى: ٢/ ٢٦٨، قرب الاسناد: ٣٧٥ حديث ١٣٣٠.