مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ١٣٣ - جواب
گذاشتن شك كند كه: آيا بعد از سجود اول نشسته و آرام گرفته يا نه؛ اعتبار ندارد، هرچند كه در صورت دويم نيز احتياط در اتمام با اعاده است، و همچنين در شك در سجده بعد از راست ايستادن يا شروع در برخاستن هرچند كه در صورت اخيره احوط؛ كردن سجود است با اعادۀ نماز، و اگر بعد از سر برداشتن از ركوع يا سجود شك كند در ذكر آنها يا در آرام گرفتن بقدر ذكر، يا در سجود بر اعضاء غير پيشانى؛ اعتبار ندارد.
و اگر شكّش در اصل پيشانى گذاشتن يا بر ما يصح السجود گذاشتن باشد، خواه اين شك بعد از سجدتين باشد يا مابين آنها و خواه نسبت به يك سجده يا دو سجده، در اين صورتها خلاف است [١] و اقوى تدارك مشكوك فيه است، و اگر اعادۀ نماز نيز كند بهتر است، و اگر شك كند در سجده بعد از شروع در تشهد اعتبار ندارد، و همچنين است شك در تشهد بعد از راست ايستادن يا در اثناى برخاستن هرچند كه در اين صورت اتمام با اعاده بهتر است.
و اگر در حال قيام شك كند در عدد ركعات نماز آيات يا عدد قنوتات نماز عيد؛ بنابر اقل گذارد، و اگر شك واقع شود ميان زياد و كم فعل واجب؛ به اينكه جزم داند كه صحيحا به عمل نياورده لكن شك دارد كه آن واجب را مطلقا نكرده يا زياده كرده است، پس اگر محل تدارك باقى است آن را به عمل آورد، و اگر از محل گذشته باشد و آن واجب غير ركن است ملتفت نشود نماز صحيح است بدون تدارك، و بهتر آن است كه بعد [از] نماز دو سجدۀ سهو كند، و اگر آن ركن است نماز باطل مىشود على الأظهر.
و اگر شك واقع شود ميان احتمال صحّت، و زياده و نقص اعمال سابقه را كه متعلق بود به شك ميان صحّت و نقصان به عمل آورد و ملتفت به احتمال
[١] مختلف الشيعة: ٢/ ٤٠٢ و ٤٠٣، كفاية الاحكام: ٢٦.