مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٩
و ترقيم نموده، بعناية اللّه العزيز [١] العلّام در شهر شعبان همان عام زينت اتمام و حليۀ اختتام پذيرفته، آن را موسوم و مسمّى به «مقامع الفضل» [٢] و ملقّب به «اصار رشت» [٣]- كه هر يك از اين دو كلمه جداگانه تاريخ آن است [٤]- نمود.
و از غرائب آنكه: عنوانات مسائل و جمل اسم شريف نوّاب عالى- أعنى:
«هدايت خان گيلانى» كه علّت غائيّۀ تأليف مزبور بود- نيز با تاريخ موافق، و با اسم و لقب مطابق [٥]، و چون علل أربع متلائم و متعانق نمود، استدعاء از اهل فضل و دانش چنان است كه در وقت مرور و مطالعه چنانچه بر خطائى اطّلاع يابند، و عيبى در آن بينند، به گزلك [٦] عطوفت [* ٤]، حكّ و اصلاح نمايند، و به چشم عيبجوئى در آن ننگرند.
[١] ج: العليم.
[٢] مقامع جمع قمعة بر غير قياس آمده است، و قمعة يعنى: طرف حلقوم، برگزيده و خيار مال، برگزيدۀ چيزى، و همچنين مقامع جمع مقمعه نيز مىباشد و آن به معنى گرز است، و معناى «برگزيدۀ چيزى» با نامگذارى مناسبت دارد (تاج العروس: ٢٢/ ٧٥، قاموس المحيط: ٣/ ٧٧ و ٧٨).
[٣] اصار: زنبيل (لغتنامه دهخدا: ٧/ ٢٧١٦).
[٤] طريق محاسبه (مقامع الفضل) به حساب ابجد به اين شرح است:
م ٤٠، ق ١٠٠، الف ١، م ٤٠، ع ٧٠، الف ١، ل ٣٠، ف ٨٠، ض ٨٠٠، ل ٣٠، كه مجموع اينها (١١٩٢) مىباشد.
و طريق محاسبۀ (اصار رشت) به حساب ابجد به اين شرح است:
الف ١، ص ٩٠، الف ١، ر ٢٠٠، ر ٢٠٠، ش ٣٠٠، ت ٤٠٠، كه مجموع اينها (١١٩٢) مىباشد.
[٥] هدايت خان گيلانى به حساب ابجد عدد (١١٩٢) مىشود، به اين شرح:
ه٥، د ٤، الف ١، ى ١٠، ت ٤٠٠، خ ٦٠٠، الف ١، ن ٥٠، ك ٢٠ ى ١٠، ل ٣٠، ى ١، كه مجموع (١١٩٢) مىشود.
[٦] گزلك: نوعى از قلمتراش كه سر آن برگشته و دنبالهاش باريك باشد، كارد كوچك دسته دراز، (لغتنامه دهخدا: ٤١/ ٢٩١).