مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٣٨٨ - جواب
عقد دوام صحيح شرعى متصوّر مىشود [١].
پس اگر آن ميّت اولاد داشته باشد ثمن تركه به مجموع آن زنان مىرسد كه بالسويّه قسمت نمايند، و هرگاه تركه [٢] چهارصد و چهل و هشت باشد به هر زنى يكى مىرسد، بلكه مىتوانند كه در اين صورت شصت زن؛ ثمن زوجيّت را حصّه نمايند و هرگاه تركه چهارصد و هشتاد اشرفى باشد به هر يك؛ يكى برسد [٣] و اينها همه در صورتى است كه زوج و زوجات همگى در حين زوجيّت آزاد باشند، و اگر فرض كنيم كه همگى در حين زوجيّت مملوك باشند و قريب به موت؛ همه آزاد شوند عدد زوجات به يكصد و شانزده مىرسد به حسب امكان، پس اگر تركه نهصد و بيست و هشت اشرفى باشد و ميّت اولاد داشته باشد به هر يك از زوجات او يك اشرفى مىرسد و اين غريبتر است [* ٤١].
و هرگاه زوجات بعضى آزاد و بعضى بنده باشند و زوج نيز در حين زوجيّت همگى آزاد باشد يا بنده؛ عدد زوجات زياد و كم مىشود نسبت به آنچه گفتيم چنانكه ظاهر است، و اين فرض در صورتى است كه زنها مستقيمة الحيض باشند و طلاقشان رجعى باشد، و اگر به اين فرض كنيم مثل مختلعه و مبارءة و طلاق يائسه و صغيره و غير مدخول بها، بنابراين عدد زوجات به حسب امكان خارج از حدّ و حصر عادى خواهد شد و زياده بر ده هزار زن فرض توان كرد،
[١] كيفيت جمع شدن ٥٦ همسر براى ارث بردن از شوهر به اين روش متصور مىباشد:
در روز اول ماه محرم ٤ زن عقدى را طلاق داد و بعد از ٢٧ روز- كه روز ٢٧ محرم باشد- چهار زن ديگر را عقد نمود و بعد از دخول در همان روز طلاق داد. و بعد از ٢٧ روز يعنى در ٢٤ ماه صفر چهار زن ديگر را عقد كرد و ... و در روز ٢١ ربيع الاول، ١٨ ربيع الثانى، ١٥ جمادى الاولى، ١٢ جمادى الثانى، ٩ رجب، ٦ شعبان، ٣ رمضان، اول شوال، ٢٧ شوال، ٢٤ ذىقعده و ٢١ ذيحجه عقد و طلاق را تكرار كرده باشد و در اواخر ماه ذيحجه بميرد، در اين صورت ٥٦ زن وارث او خواهند شد.
[٢] ج: تركه او.
[٣] ج: مىرسد.