مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٤٦٣ - جواب
جواب:
بعضى گفتهاند كه: مراد از «سنتين» بر سبيل مجاز دو مرتبه است، يعنى مرتبۀ وجوب ذاتى و قدم ذاتى، يا مرتبۀ إلهيّت و مرتبۀ علّيّت.
و در نظر قاصر احتمال مىرود كه بر سبيل [١] تجوّز مرتبۀ الهيّت و نبوّت باشد، يا آنكه مراد از «سنه» معنى حقيقى باشد و همچنين مراد از ربّ پرورنده و مربّى باشد، چنانكه در سورۀ يوسف (عليه السلام) فرموده: ارْجِعْ إِلىٰ رَبِّكَ [٢] و مراد از آن عزيز مصر است، و در اينجا مراد از آن؛ حضرت رسول (صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) باشد كه مربّى حضرت امير (عليه السلام) بود، و آن حضرت اين كلام را قبل از رسيدن عمرش به مقدار عمر حضرت رسول (صلّى اللّه عليه و آله و سلّم) به دو سال؛ فرموده باشد.
مشهور و اظهر آن است كه: هر يك از آن دو حضرت شصت و سه سال عمر نمودهاند [٣]، و اللّه العالم.
سؤال ثب [٥٠٢]:
از حضرت امير (عليه السلام) مشهور است كه فرمود: «من طال هن أبيه فقد تمنطق به» [٤] چه معنى دارد؟
جواب:
اظهر توجيهاتش آن است كه «هن» عبارت است از ذكر، و طولش كنايه است از كثرت اولاد، و «تمنطق» كه عبارت از پوشيدن و بستن كمربند است، كنايه است از قوّت يافتن يعنى قوّت به كثرت برادران به هم مىرسد. و بعضى گفتهاند كه: مراد آن است كه: هر كس كه در جائى قبايح پدرش را بسيار شنيد كمر از براى دفع آنها خواهد بست [٥]، و در اين توجيه تقدير مضاف بايد نمود و «باء» را به معنى «لام» يا تضمين معنى تلبّس بايد كرد، و به هر تقدير توجيه اوّل بهتر است، و اللّه العالم.
[١] ه: تقدير.
[٢] يوسف (١٢): ٥٠.
[٣] بحار الانوار: ٢٢/ ٥٠٣ و ٤٢/ ٢٠٠ و ٢٠١.
[٤] قاموس المحيط: ٣/ ٢٩٥، لسان العرب: ١٠/ ٣٥٥ (با اندكى اختلاف).
[٥] مشكلات العلوم: ٤٤.