مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ٢٩٩ - سؤال شز ٣٠٧
نفهميده، بدون قصد و شعور از او صادر شده و اين احتمالها دربارۀ او برود به حسب شرع مسموع است و ميان خود و خدا مؤاخذ است هرگاه دروغ گفته باشد، به هر تقدير توبه كند كه توبهاش ميان خود و خدا مقبول خواهد شد، على الاظهر، هرچند كه به ظاهر شرع قبول نشود و كشته شود، و هرگاه ادّعاى شبهه نكند مرتد خواهد بود و با او سلوك مرتد نمايند.
سؤال شو [٣٠٦]:
زيد فوت شده از سر سه پسر و دو دختر و يك زوجه لا غير، و بعد از او نيز دو صبيه فوت شده با يك پسر كه زن و پسر دارد، فريضۀ هر يك [١] را بيان فرمائيد؟
جواب:
از ارث زيد ثمن به زوجه مىرسد و ربع باقى به دو دختر و همچنين به هر يك از پسرها نيز ربعى، و سهم دو دختر هرگاه بىفرزند و شوهر مردهاند به مادر مىرسد، و همچنين از سهم پسر متوفّى سدس به مادر مىرسد، خلاصه مجموع تركۀ زيد را يكصد و نود و دو سهم كنند و ثمنش كه بيست و چهار است [٢] با ربع باقى كه چهل و دو است [٣] با سدس ربع كه هفت است [٤] و مجموع كه هفتاد و سه سهم است به زوجه مىرسد، و به هر يك از پسرها چهل و دو، و به ورثۀ باقيۀ پسر متوفّى سى و پنج مىرسد.
سؤال شز [٣٠٧]:
شخص مسلمانى با مسلمان ديگر دعوا كرده و ديگرى به او گفته كه: من نقيبم و تو كه مسلمانى چرا پيش من نيامدهاى و دعا نگرفتهاى كه كسب مىكنى؛ بدون اذن من بايد كسب نكنى، و دعا اين است: «خار مار
[١] ه: هر يك از ورثه.
[٢] حصه زوجه ٢٤ ٨/ ١٩٢
[٣] باقيمانده ما ترك ١٦٨ ٢٤- ١٩٢ حصه دو دختر كه به مادر داده مىشود ٤٢ ٤/ ١٦٨
[٤] چون در فرض سؤال يك پسر فوت شده است، بنابراين سدس حصّهاش به مادرش مىرسد كه مىشود: ٧ ٦/ ٤٢