مقامع الفضل - البهباني، الشيخ محمد علي - الصفحة ١٣٤ - جواب
زياده نشود نماز صحيح است على الأظهر، و به هر تقدير؛ اگر فعلى را به اعتبار شك به عمل آورد و بعد از آن معلوم شود كه آن را پيشتر كرده بود، پس اگر آن فعل تكبيرة الاحرام يا ركوع يا هر دو سجده باشد؛ نمازش باطل است، و اگر غير اينها باشد نمازش صحيح است، و اگر بعد از گذشتن از محل شك كند و برگردد و فعل مشكوك فيه را به عمل آورد نمازش باطل مىشود.
و اگر در فعلى شك كند در وقتى كه محل تدارك بود لكن تدارك را فراموش نمود به خاطرش نيامد الّا بعد از فوت محل، پس اگر ركن بوده نمازش باطل مىشود و الا نمازش صحيح است و تدارك را بعد از نماز به عمل آورد احتياطا، و همچنين است در تدارك فعلى كه بعد از نماز بايد به عمل آيد فراموش شود، و اگر شك كند كه فعل مشكوك فيه را در محل به عمل آورده يا نه؟ و در وقت شك ثانى هنوز وقت اوّل باقى است به عمل آورد، و الّا حكم شك اول دارد على الأظهر، و همچنين است هرگاه تعلق گيرد به فعلى از افعال منسيه كه بايد بعد از نماز به عمل آيد و اگر جزم داند كه در نماز سهوى، يا شكى كرده، لكن در متعلق آن شك كند در ميان چند چيز؛ به لوازم همه عمل نمايد على الاحوط بل الاقرب، و هر شكى كه بعد از فراغ از نماز عارض شود اعتبار ندارد، و همچنين اگر شك كند كه از براى نماز ظهر- مثلا- نيّت ظهر كردهام يا عصر؛ اعتبار ندارد و هرچند كه در اثناى نماز باشد و بر همان نيّت ظهر باشد. [* ٣٤]
و همچنين شك كثير الشك اعتبار ندارد، تا كثير الشك است بنا را مىگذارد بر اينكه مشكوك فيه را كرده است اگر كردنش موجب زيادتى نباشد، و الّا بنا را مىگذارد بر اينكه نكرده است بدون احتياج به تدارك و سجده سهو، و كثير الشك كسى است كه بسيار شك كند در نماز به حدّى كه مردم هرگاه بر حال او مطلع شوند بگويند كه او بسيار شك مىكند، و اگر آن حالت از او