ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٢ - تا يك بعد اين ارواح پوسيده وصله شود ، بعد ديگرى از آنها پاره مى گردد

جاورها و سامرها . . . - [١] ( من معتقدم باين كه فرزند ابي طالب اولين انسان از نژاد عرب است كه با روح كلى ملازم و دمساز و همداستان بوده است ) .
وقتى كه ملازمه و دمسازى و همداستانى على بن ابي طالب ( ع ) را با روح كلى عالم هستى بپذيريم ، تعجبى از قرار گرفتن وى در تنگناى دوران تاريك و گرفتارى او در انبوه نادانان بى اصل و از انسان بيخبر نخواهيم داشت ، زيرا چنانكه مى دانيم روح كلى در هيچ قالبى محدود نمى شود ، هيچ انبوهى از تبهكاران جاهل هم نمى تواند رسالت و شخصيت او را در خود خلاصه نمايد و محو و نابود كند . ١٤ - ما أنتم إلَّا كإبل ضلّ رعاتها فكلَّما جمعت من جانب انتشرت من آخر ( مثل شما مثل همان شترانى است كه ساربانش گم شده ، از هر طرف كه جمع آورى مى شوند ، از طرف ديگر پراكنده مى گردند ) .
تا يك بعد اين ارواح پوسيده وصله شود ، بعد ديگرى از آنها پاره مى گردد آن قيافهء شگفت انگيزى را كه مردم در دوران امير المؤمنين عليه السلام و در برابر زمامدارى دادگرانهء آن انسان كامل از خود نشان داده‌اند ، مى تواند دليل روشنى براى اثبات اين حقيقت بوده باشد كه افزايش رشد روحى مردم بطور آزاد و توجيه آنان بوسيلهء رهبران و مربيان واقعى ، آن چنانكه انتظار مى رود ، قطعى نيست . زيرا كدامين زمامدار را مى توان عادلتر از امير المؤمنين پيدا كرد و كدام رهبر و مربى آگاه تر و دلسوزتر از آن بزرگ بزرگان را مى توان سراغ گرفت ، معذلك مردم آن دوران همواره خود را در گسيختگى آراء و خواسته‌ها متلاشى كرده بودند . اصلا مانند اين بود كه مردم آن دوران رهبر و مربى و زمامدارى ندارند با اين قيافهء شگفت انگيز كه مردم در برابر على بن ابي طالب

[١] الامام على - صوت العدالة الانسانية ص ٣٦٤ جرج جرداق .