ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٨٠ - دودمان و خويشاوندان

حمايت كنندگان در دنبال او هستند . هيچكسى چون دودمان آدمى پريشانيهاى او را مبدل به آسايش نمى كند ، دودمان آدمى مهربانترين مردم در هنگام فرود آمدن حوادث سخت و ناگوارند ) .
دودمان و خويشاوندان موضوع دودمان و خويشاوندان را مى توان از چند ديدگاه مطرح نمود : ديدگاه يكم - دودمان و خويشاوندان آدمى ، انسانهائى هستند مانند خود او كه احتياج به خوراك و پوشاك و مسكن و بهداشت دارند . لذايذى دارند و آلامى ، پيروزيهائى دارند و شكستهائى . مسئوليتها و وظائف فردى و اجتماعى ، آنانرا نيز مانند ديگر افراد جامعه ، شامل مى گردد .
ديدگاه دوم - وابستگى طبيعى و قراردادى مانند ازدواج كه افراد يك دودمان را مانند شاخه‌ها و شكوفه‌هاى يك درخت مى نمايد . اين وابستگى طبيعى در عين حال كه در نظر مردم معمولى نوعى تفسير كنندهء درخت دودمان است ، ولى بهيچ وجه روشنگر منطقى هر يك از افراد آن دودمان نمى باشد . در جملهء مورد تفسير هم چنين روشنگرى وجود ندارد ، يعنى نمى توان براى شناخت هويت و شخصيت و بينش و خواسته‌ها و ديگر خصوصيات روانى فرزندان از پدران و مادران بطور صد در صد بهره بردارى نمود و بالعكس نيز چنين است . هيچ پسر عموئى روشنگر هويت مختصات پسر عمو و دختر عموى خود نمى باشد . آنچه كه محتواى جملهء مورد تفسير است ، اينست كه وابستگى طبيعى ميان يك عده از انسان برقرار شده است ، نوعى زمينهء تأثير و تأثر ميان آنان بطور طبيعى وجود دارد كه اگر موانعى بوجود نيايد و عوارضى كه آنانرا از يكديگر جدا كند ، بروز نكند ، احساس اتصال طبيعى و قراردادى اجتماعى تثبيت شده ، اتصالى در لذت و الم و سود و زيان و شكست و پيروزى ميان آنان به وجود مى آورد .
جملهء مورد تفسير اين حقيقت را مورد تذكر قرار مى دهد و مردم را به مراعات