ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٣ - موقعيتى كه امير المؤمنين عليه السلام در حادثه عثمان براى خود انتخاب كرده بود
توضيح جملات فوق را در تفسير خطبهء سىام مطرح خواهيم كرد . اكنون مى پردازيم به تفسير دو جملهء مورد تفسير : امير المؤمنين مى فرمايد : « سوگند به خدا ، نه انحرافى از من ديدهاند كه آن را بر من بگيرند و نه ميان من و خودشان عدالت را حاكم قرار دادهاند » اين پيمان شكنان كه كشته شدن عثمان را بهانه اى براى بدست آوردن زر و زور و تزوير براه انداختهاند ، نتوانستهاند كمترين كار ناشايسته اى از من در حادثهء عثمان بگيرند . اين پيمان شكنان و پيروانشان كه در اين حركات و تدبيرها و تحريكهاى ضد مردمى هوش و استعدادهاى خود را به كار مى اندازند و از هيچ نكته سنجى و ريزه كارىها براى موجه جلوه دادن ادعاى خود غفلت نمى ورزند و فروگذارى نمى كنند ، اگر اندك دخالتى اگر چه غير مستقيم از امير المؤمنين در حادثهء عثمان مى ديدند ، آنرا مدرك قرار داده داد و فرياد مستند براه مى انداختند .
تنها مستمسك بىاساس كه معاويه و ديگر عشاق مقام و جاه و خودپرستان از خدا بيخبر بدست گرفته بودند ، اين بود كه آنانكه در قتل عثمان شركت كردهاند ، پيرامون امير المؤمنين عليه السلام را گرفتهاند اولا ميان شركت كنندگان و ناراضيان تفاوت بسيار وجود دارد . كسانى كه پيرامون امير المؤمنين عليه السلام بودند ، گروه ناراضيان از عثمان بودند ، نه شركت كنندگان در قتل او . البته ناراضيان از روش زمامدارى عثمان اكثريت بسيار چشمگير از همهء جوامع اسلامى بود ، نه تنها هواداران امير المؤمنين ( ع ) ثانيا امير المؤمنين عليه السلام بارها پاسخ قانع كننده و منطقى به آن مستمسك داده بود ، ولى پيمان شكنان و كجروان گوش شنوائى به منطق و قانون نداشتند .
امير المؤمنين مى فرمود : اين يك مسئلهء قضايى و مربوط به پديده اى جنائى است ، حل و فصل و داورى در بارهء اين پديده را خود شما را با اخلالگرى و ايجاد اغتشاش به تأخير مى اندازيد . يعنى خود شما كه خون عثمان را بهانه كردهايد ، موجب به هدر رفتن خون او هستيد ، زيرا از يك طرف مى گوئيد ما مجازات