ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٠٧ - قضاوت بارتلمى سانتهيلر در بارهء تفكرات ماكياولى

قضاوت بارتلمى سانتهيلر در بارهء تفكرات ماكياولى سانتهيلر مى گويد : ١ - « در بارهء تفكرات سياسى منفور ماكياولى ، همه چيز گفته شده است .
نام اين تفكرات سياسى در نظر دولتمردان حتى در نظر فاسدترين آنان همراه با نوعى رسوائى است . تنها اخلاقيون نيستند كه از اين تفكرات انتقاد ميكنند ، حتى آن پادشاهان نيز كه گفته مى شود : ماكياولى كتاب « شهريار » را براى آنان تأليف نموده است ، كتاب مزبور را طرد كرده‌اند . شرافت فردريك دوم بود كه باعث شد آن كتاب را پيش از ديگران محكوم و مطرود بسازد . اين سياست شايستهء همان خصومت و نفرت است كه صاحبنظران با اتفاق كلمه ابراز داشته‌اند . محال است كه يك انسان كتاب شهريار را با هشيارى بخواند و آنرا بپذيرد . تفكرات مؤلف در اين كتاب كاملا روشن است ، اگر چه تفسيرهاى گوناگونى در بارهء آن تفكرات ابراز شده است . اين تفكرات پندهائى است كه ماكياولى به لورنز دومديسى داده و قواعد زمامدارى را كه از تجربهء خصوصى و روش مشهورترين زمامداران استخراج كرده است ، به او تعليم مى دهد . خود ماكياولى در جملاتى كه بازگو كنندهء تقديم كتاب به لورنز است ، همين مطلب را تصريح كرده است ، و كسانى كه پس از او آمده‌اند ، نمى توانند منكر اين تقديم باشند . » [١] ٢ - آشكار است كه ماكياولى درك هر گونه امتياز ما بين خير و شر را از دست داده است . او به ارتكاب جنايت در همهء اشكالش با كمال خونسردى توصيه ميكند . ماكياولى معمولا نمونه هايى را براى اثبات تفكرات خود ، انتخاب ميكند كه رأى عموم مردم از آن نمونه‌ها بدانجهت كه غولهائى وحشتناكند ، متنفر و بيزار است ، مانند سزار بورژيا و پدر فاسقش اسكندر ششم . » [٢]

[١] كتاب السياسة - ارسطو - ترجمهء بارتلمى سانتهيلر از يونانى به فرانسه و از فرانسه به عربى احمد لطفى سيد مقدمه بقلم سانتهيلر ص ٦٧ .
[٢] كتاب السياسة - ارسطو - ترجمهء بارتلمى سانتهيلر از يونانى به فرانسه و از فرانسه به عربى احمد لطفى سيد مقدمه بقلم سانتهيلر ص ٦٧ .