ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢ - موقعيتى كه امير المؤمنين عليه السلام در حادثه عثمان براى خود انتخاب كرده بود

كسى كه او را تنها گذاشت و به كمكش نشتافت ، بهتر و شايسته ترم . و كسى كه او را تنها گذاشت و كمكش نكرد ، نمى تواند بگويد : كسى كه او را يارى كرد بهتر از من بوده است .
من وضع عثمان را در جملات مختصرى براى شما بيان ميكنم : او در امور اجتماعى مسلمانان استبداد ورزيد و اقوام خود را بر ديگر مسلمانان مقدم داشت و اين كار ناشايسته اى بود . شما مردم هم در بارهء او شتابزدگى كرديد داد و فرياد براه انداختيد و اين هم كار ناشايسته اى بود كه شما كرديد و براى خدا حكمى است در بارهء آن كسى كه استبداد ورزيد و طبقه اى مخصوص را به ديگر مسلمانان ترجيح داد و همچنين براى خدا حكمى است در بارهء شما شتابزدگان و فرياد بر آوران « جملات فوق با صراحت قاطعانه موقعيت مشخص امير المؤمنين را در قتل عثمان توضيح مى دهد . امير المؤمنين دستور به قتل نداده است ، حتى كمترين كمك و تأييدى را براى قتل عثمان نمى توان به آن حضرت نسبت داد .
بلكه مطابق گفته‌هاى ابن ابى الحديد و ديگر صاحبنظران تاريخ اسلام ، چند بار به خانهء عثمان رفته و يا عثمان به خانه امير المؤمنين آمده و آن حضرت راه و چارهء مشكلات را به عثمان پيشنهاد كرده است و با اين كه مروان همواره همهء چاره جويىهاى امير المؤمنين را در بارهء عثمان خنثى ميكرد ، باز آن حضرت در نهايت خير خواهى گام در اصلاح كار عثمان مى نمود همچنين امير المؤمنين با محاصره كنندگان عثمان گفتگوها كرده و آنها را با وعدهء اصلاحى كه عثمان مى داد ، متفرق نموده است .
با اين حال كه امير المؤمنين عدم تأثير نصايح خود را به عثمان احساس ميكرد ، باز با تحريك عوامل انسانى كه زندگى امير المؤمنين ( ع ) را رهبرى ميكرد ، دست از فعاليت خير خواهانه بر نمى داشت . در بعضى از جملات نهج البلاغه كه در خطبه‌هاى آينده تفسير خواهيم كرد ، امير المؤمنين دستهاى خود را پاكترين دستها از خون عثمان گوشزد فرموده است .