ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢١ - موقعيتى كه امير المؤمنين عليه السلام در حادثه عثمان براى خود انتخاب كرده بود

< شعر > رگ رگست اين آب شيرين و آب شور در خلايق مى رود تا نفخ صور < / شعر > شما بكوشيد تا جانهاى آدميان را كه آن پست صفتان بىشرم ميدان بازى و زور آزمائى خود قرار داده‌اند از دست آنان بگيريد . اين كشاكش تا هر كجا كه ادامه يابد و هر اندازه هم كه قدرت پست صفتان رذل بيشتر از شما باشد ، حق و حقيقت كه اصل بنيادين هستى است ياور شما است و همهء قدرتها و ابزار تاخت و تازها ، چون كفهاى ناپايدارى هستند كه چندى مى توانند روى آن حق و حقيقت را بپوشانند ، ولى در از بين بردن آن ناتوانند . يك موج ، آرى تنها يك موج ضعيف كه در دلهاى همهء انسانهاى آگاه تاريخ سر مى كشد ، مى تواند آن كفهاى ناپايدار و بىاساس را از روى حقيقت بر اندازد و راهى نيستى نمايد .
٨ ، ٩ - و اللَّه ما انكروا علىّ منكرا و لا جعلوا بينى و بينهم نصفا ( سوگند بخدا ، نه انحرافى از من ديده‌اند كه آنرا بر من بگيرند و نه ميان من و خودشان عدالت را حاكم قرار داده‌اند ) موقعيتى كه امير المؤمنين عليه السلام در حادثه عثمان براى خود انتخاب كرده بود در كتاب نهج البلاغه در چند مورد ، مخصوصا در نامه هايى كه امير المؤمنين عليه السلام به معاويه نوشته ، حادثهء عثمان مطرح گشته است . از مجموع همهء موارد چنين بر مى آيد كه امير المؤمنين نه در قتل عثمان شركت نموده است و نه به آن دستور داده و نه رضايتى به حادثهء مزبور داشته است كه كمترين اسنادى به آن حضرت داشته باشد .
يكى از آن موارد كه موقعيت امير المؤمنين را با كمال صراحت روشن مى دارد ، خطبه سىام است كه در آن خطبه چنين آمده است : « اگر به كشتن عثمان دستور داده بودم ، قاتلش بودم ، اگر از قتل او جلوگيرى مى كردم ، ياورش بودم . اما اگر كسى كه او را يارى كرده باشد نمى تواند بگويد : من از