ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٥٨ - احدى الحسنيين شعار الهى اسلام
< شعر > پر كاهم پيش تو اى تند باد خود ندانم در كجا خواهم فتاد پيش چوگانهاى حكم كن فكان مى دويم اندر مكان و لا مكان گر هلالم گر بلالم مى دوم مقتدى بر آفتابت ميشوم < / شعر > مولوى پس با نظر به محتواى شعار احدى الحسنيين ، كار و كوشش با هدفگيرى معقول دو نتيجه دارد كه وصول به يكى از آن دو نتيجه ، قطعى است و هيچ استثنائى ندارد و آن عبارتست از تحقق هويت اختصاصى « حيات معقول » كه مورد خواست الهى است . هويت اختصاصى « حيات معقول » كار و كوشش است با هدفگيرى مثبت . ضرورت كار براى كسى كه از « حيات معقول » برخوردار است ، نه شب مى شناسد نه روز ، بلكه احساس توانائى همان و حركت و تلاش همان .
< شعر > فجر تا سينهء آفاق شكافت چشم بيدار على خفته نيافت < / شعر > شهريار اين نتيجه در حقيقت در خود كار نهفته است كه عبارتست از باز شدن بعد حركت آدمى و گسترش آن در سطوح كارگاه هستى كه مشغول نواختن آهنگ كلى عالم وجود است .
نتيجهء دوم - معلولهاى مناسب كار است ، مانند محصولى كه از فعاليت كشاورزى بدست مى آيد ، دانشى كه از تحمل زحمات فراگيرى علم حاصل مى گردد . نتايجى كه مورد انتظار فعاليتهاى قانونى بشرى است اين نوع دوم است . يعنى همهء افراد بشرى آنچه را كه از كار و كوشش خود انتظار دارند ، اين قسم نتايجند كه از كار توليد ميشوند و احتياجات مادى يا معنوى آنانرا مرتفع مى سازند . اين انتظار كاملا منطقى و قانونى است ، ولى ما مى دانيم كه چه فراوان است كار و كوششهائى كه به نتيجهء مورد انتظار نمى رسند . در اين صورت شعار احدى الحسنيين از شما مى پرسد : اين كار و كوشش را با كدامين هدفگيرى انجام دادهايد اگر پاسخ شما اين باشد كه من براى وصول به