ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ١٦٤ - تعريف تمدن از دو ديدگاه مختلف

يافتن بر ديگران مى آيد . هر وسيله اى كه شخص را به اين مقصود برساند .
به غلط اما بىچون و چرا ، ارزش تلقى مى شود [١] . » سپس يك مثال جالبى را در بارهء اشتباه انسانهاى متمدن امروزى مى آورد و ما آن را در اينجا نقل مى كنيم :
« ضرب المثل « وقت طلاست » در نظر كسانى كه پول را ارزشى مطلق مى پندارند ، به اين معنى است كه با هر ثانيه اى كه از وقت خود صرفه جوئى مى كنند ، بر ثروتشان افزوده مى گردد . اگر امكان ساختن هواپيمائى به ميان بيايد كه بتواند در مدتى كوتاه تر از ديگر هواپيماها از اقيانوس اطلس بگذرد ، هيچ كس به اين صرافت نمى افتد كه بپرسد براى دراز كردن الزامى باند فرود و برخاست سريعتر اين هواپيما و همهء خطرهاى همراه آن و سر و صداى بيشتر حاصل از آن چه بهائى پرداخته‌ايم . نيم ساعت صرفه جوئى در وقت ، در نظر همه ، ارزشى چنان بىچون و چرا دارد كه در مقابل آن هر قربانى را ناچيز مى دانند .
هر كارخانهء اتومبيل سازى در صدد آنست كه مدل جديد اتومبيلش اندكى سريعتر از مدل قبلى باشد ، و هر جاده اى را هم بايد تعريض كرد و هر پيچى را هم بايد اصلاح كرد : ظاهرا بخاطر ايمنى بيشتر ، اما در واقع براى آنكه بتوانيم سريعتر و در نتيجه پر مخاطره تر برانيم . از خود مى پرسيم كه كدام يك از اين دو عامل به روح انسان امروزى زيان بيشترى مى رساند ، پول جوئى كه بصيرت را از انسان سلب ميكند يا شتابزدگى كه اعصاب را خرد ميكند هر كدام كه باشد ، صاحبان قدرت همهء جنبشهاى سياسى صلاح كار خود را در اين مى بيند كه هر دو را تقويت كنند و هر انگيزه اى را كه به نحوى موجب رقابت بيشتر ميان مردم مى گردد ، دامن بزنند . [٢] »

[١] هشت گناه بزرگ انسان متمدن ص ٤٩ و ٥٠ تأليف كنراد لورنتس ترجمه آقاى دكتر محمود بهزاد و آقاى دكتر فرامرز بهزاد .
[٢] مأخذ مزبور ص ٥٠ و ٥١ .