ترجمه و تفسير نهج البلاغه - علامه جعفری - الصفحة ٢٢٣ - شايستگى امير المؤمنين عليه السلام براى مردم از ديگران

١٠ - فو اللَّه إنّى لأولى النّاس بالنّاس ( پس سوگند بخدا ، من شايسته ترين مردم بر مردمم . ) شايستگى امير المؤمنين عليه السلام براى مردم از ديگران اين شايستگى بر مبناى دو علت مهم است : علت يكم - تخلق آن حضرت به اخلاق اللَّه كه به اتفاق همهء راويان و مورخان در آن حضرت در حد اعلا بوده است . ما در بارهء اين صفت انسانى - الهى آن حضرت در مجلدات اين ترجمه و تفسير مطالبى گفته‌ايم كه مطالعه كنندگان ارجمند مى توانند با مراجعه به فهرست هر يك از مجلدات ، مطالب مربوطه را مورد مطالعه و بررسى قرار بدهند . نكته اى كه در اين مورد بايد تذكر داده شود اينست كه با توجه دقيق به اين علت اثبات مى شود كه امير المؤمنين عليه السلام نه تنها شايسته ترين مردم براى اصلاح و تنظيم زندگى مادى و معنوى آنان بوده است ، بلكه حتى شايسته تر از خود مردم به خودشان بوده است ، همان گونه كه خداوند سبحان در بارهء اولويت پيامبر اكرم صلى اللَّه عليه و آله و سلم در قرآن مجيد فرموده است : ( النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ . . . ) [ الاحزاب آيهء ٦ ] ( پيامبر بر مؤمنان شايسته تر است از نفس خودشان ) يعنى پيامبر اولويت بر آنان دارد و بالاتر از اين اولويت ، او بر نفس خود آنان بالاتر از خود آنان ميباشد . و بدينجهت است كه امير المؤمنين عليه السلام مطابق آيهء مباهله [١] نفس

[١] آل عمران آيهء ٦١ آيه چنين است : ( فَمَنْ حَاجَّكَ فِيه مِنْ بَعْدِ ما جاءَكَ مِنَ الْعِلْمِ فَقُلْ تَعالَوْا نَدْعُ أَبْناءَنا وَأَبْناءَكُمْ وَنِساءَنا وَنِساءَكُمْ وَأَنْفُسَنا وَأَنْفُسَكُمْ ثُمَّ نَبْتَهِلْ فَنَجْعَلْ لَعْنَتَ الله عَلَى الْكاذِبِينَ ) . ( پس هر كس در بارهء حضرت عيسى عليه السلام ( يا در بارهء دينى كه آورده اى ) با تو در مقام احتجاج و جدل برايد ، پس بگو بياييد ما و شما فرزندان و زنان و نفسهاى خود را رويا روى قرار داده و ببارگاه خدا دعا و زارى نمائيم و سپس لعنت خدا را به دروغگويان قرار بدهيم ) فخر رازى در تفسير كبير ج ٨ ص ٨٥ مى گويد : « وقتى كه رسول خدا صلى اللَّه عليه و آله و سلم با عبائى سياه براى مباهله با نصاراى نجران بيرون آمد ، ( امام ) حسن ( رض ) آمد او را در زير عبا قرار داد سپس ( امام ) حسين ( رض ) آمد و سپس فاطمه و سپس على ( رض ) آمدند و حضرت آنان را در زير عبا قرار داد و آن گاه فرمود : « إِنَّما يُرِيدُ الله . . . » اين روايت را قريب باتفاق مفسران و اهل حديث صحيح مى دانند .