با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٨٠ - قتل رشيد هجرى

قتل رشيد هجرى‌

از ديگر رجال و بزرگان شيعه كه در اين دوران كشته شد رُشيد هجرى بود. [١]

«كشّى» به سندى از ابى حيان بجلى به نقل از قنوا، دختر رشيد هجرى (رض) گويد:

«ابو حيان گويد: به او گفتم بگو كه از پدرت چه شنيده‌اى؟

گفت: شنيدم كه پدرم مى‌گفت: اميرالمؤمنين صلوات اللّه عليه به من خبر داد و فرمود:

[١] آيت‌اللّه خويى گويد: او از كسانى است كه بر سر محبّت على (ع) كشته شد. او را ابن زياد كشت؛ و در بلندى منزلت و نزديكى او به اميرالمؤمنين (ع) ترديدى نيست. او از كسانى است كه موافق و مخالف درباره‌اش وحدت نظر دارند. و همين در اثبات عظمت وى بس است ...». (معجم رجال الحديث، ج ٧، ص ١٩١، شماره ٤٥٨٩). «اميرالمؤمنين او را رشيد البلايا (رشد يافته در گرفتارى‌ها) مى‌ناميد؛ و به او علم بلايا و منايا را آموخته بود. به طورى كه او هرگاه به كسى مى‌رسيد مى‌گفت: فلانى تو به فلان مرگ خواهى مرد و تو اى فلانى به مرگ فلان و فلان كشته خواهى شد، و همان گونه نيز مى‌شد. اميرالمؤمنين مى‌فرمود: تو رشيد البلايا هستى، يعنى بدين‌گونه كشته خواهى‌شد و همان شد كه اميرالمؤمنين (ع) فرمود.» (اختيار معرفةالرجال، ج ١، ص ٢٩١، شماره ١٣١) و در امالى طوسى (١٦٥- ١٦٦، شماره ٢٧٦/ ٢٨) آمده است: «اميرالمؤمنين (ع) او را رشيد المبتلى مى‌ناميد.»

او در طاعت و عبادت بسيار كوشا بود. تا آنجا كه از دخترش، قنوا، نقل شده است: «به پدرم گفتم: خيلى زياد تلاش مى‌كنى! گفت: دختركم، پس از ما گروهى مى‌آيند كه بصيرتشان در دين از تلاش پيشينيانشان بهتر است.» (البحار، ج ٤٢، ص ١٢٣، باب ١٢٢، شماره ٦).

يك نكته مهم: ممكن است اين پرسش به ذهن خواننده گرامى خطور كند كه اگر رشيد هجرى به دست عبيداللّه كشته شد، آيا او را قبل از كشتن امام حسين (ع) كشت يا پس از آن!

اما پاسخ: تا آنجا كه ما در منابع تاريخى جست‌وجو كرده‌ايم، هيچ كدام از آنها درباره روز قتل و يا درباره اين كه پيش از امام يا پس از آن حضرت كشته شد چيزى ننوشته است. ولى به احتمال زياد، او در روزهاى نخست حكومت عبيداللّه زياد بر كوفه به قتل رسيد. زيرا كه نخستين روزهاى حكومت و ولايت وى با قتل بزرگان شيعه و ياران على، حسن و حسين (ع) همراه بود. شايد هم در نخستين روز رياست عبيداللّه كشته شد، زيرا يكى از مورخان مى‌نويسد: ابن زياد بامداد پس از رسيدنش حمله برد و جولان داد و چونان رعد و برق خروشيد. او گروهى از اهل كوفه را گرفت و در دم كشت. او اين كار را براى خرد كردن اعصاب مردم و منصرف ساختن آنان از انقلاب كرد.» (حياة الامام الحسين بن على (ع)، ج ٢، ص ٣٦٠ به نقل از فصول المهمّه، ص ١٩٧ و وسيلةالمآل، ص ١٨٦) اين اولًا، ثانياً: چنانچه رشيد هجرى تا هنگام قيام مسلم و يا هنگام خروج امام (ع) از مكّه به سوى عراق يا تا پس از قتل امام (ع) زنده مى‌بود، به احتمال بسيار زياد اين شيعه مخلص بايد متناسب با هر كدام از اين دوره‌ها تحرّكى چشمگير مى‌داشت؛ و چنين نقشى هر چند به طور اشاره و گذرا در تاريخ ثبت مى‌شد.