با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٦٣ - آيا امام كاروان را مصادره كرد؟

مى‌كنيم. هر كس هم بخواهد در همين جا از ما جدا شود، به قدر راهى كه پيموده، به او كرايه مى‌دهيم.» آن‌گاه حق كسانى را كه در تنعيم از وى جدا شدند پرداخت و كسانى را كه با وى رفتند عطا داد و جامه پوشاند ...» [١]

ليكن شيخ مفيد داستان كاروان را اين گونه نقل كرده است: رفت تا به تنعيم رسيد. در آنجا كاروانى را ديد كه از يمن مى‌آمد؛ و براى بار و بند خود و يارانش چند شتر از آنها كرايه كرد و به شترداران گفت: هركس دوست داشته باشد با ما به عراق بيايد كرايه‌اش را كامل مى‌دهيم و با او خوشرفتارى مى‌كنيم. هركس دوست داشته باشد در طول راه از ما جدا شود، به اندازه راهى كه پيموده باشد، به او كرايه مى‌دهيم. آنگاه گروهى با او رفتند و گروهى از رفتن خوددارى ورزيدند. [٢]

آيا امام كاروان را مصادره كرد؟

آقاى قرشى گويد: امام (ع) با مصادره كاروان اجازه نداد كه اموال آن براى سفره‌هاى شراب و پشتيبانى از ستم و بدرفتارى با مردم خرج شود. پيش از آن نيز امام (ع) چنين كارى را در دوران معاويه انجام داد. [٣] به اعتقاد آيت‌اله سيد مهدى آل بحرالعلوم اين مطلب درست نيست و مقام امام والاتر از آن است كه چنين كارهايى را انجام دهد. [٤] ولى به اعتقاد ما اين كار هيچ مانعى ندارد. امام (ع) حكومت يزيد و معاويه را غير مشروع مى‌دانست و مى‌ديد كه اموال مسلمانان در راه فساد اخلاق و نشر بيهودگى و لودگى مصرف مى‌شود.

از اين رو ضرورت داشت آن اموال را مصادره كند. و در راه فقرا و نيازمندان به مصرف برساند. اين كار چه مانع شرعى و يا اجتماعى دارد؟ [٥]

[١] انساب الاشراف، ج ٣، ص ٣٧٥- ٣٧٦. در پايان خبر گويد: گويند جز سه تن از آنها به كربلا نرسيدند؛ و امام (ع) به هر نفر ده دينا و يك شتر اضافه داد و باز گرداند.» (ر. ك: اللهوف، ص ٣٠).

[٢] الارشاد، ص ٢٠٢ و ر. ك: تاريخ الطبرى، ج ٣، ص ٢٩٦.

[٣] ر. ك: شرح نهج‌البلاغه، ابن ابى الحديد، ج ١٨، ص ٣٢٧؛

[٤] رجال بحرالعلوم، ج ٤، ص ٤٧.

[٥] حياة الامام الحسين بن على (ع)، ج ٣، ص ٥٩.