با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٨٩ - ديدگاه ما در اين باره

ديدگاه ما در اين باره‌

١- روايت منزلگاه‌هاى راه، كه طبرى آن را از مردى از بنى فزاره نقل مى‌كند، گذشته از ضعف سند- به دليل ناشناخته بودن فزارى- محتواى آن با حقايق تاريخى و جغرافيايى راست نمى‌آيد. زيرا زهير بن قين، پس از انجام مراسم حج از مكّه باز مى‌گشت، و اگر فرض كنيم كه او بلافاصله پس از پايان مراسم حركت كرده است، تاريخ حركتش سيزدهم ذى حجّه بوده است. به اين ترتيب ميان زمان بيرون آمدن وى و امام حسين (ع) حداقل پنج روز اختلاف است. اگر چنين باشد چگونه اين بخش از روايت- كه به حسب ظاهر حاكى از حركت آنان همراه امام حسين (ع) است- مى‌تواند درست باشد: «ما همراه زهير بن قين بجلى، از مكّه همراه حسين (ع) حركت مى‌كرديم!؟» [١]

اما در عدم اعتماد به روايت بلاذرى همين بس كه از يك بنگاه خبرى گرفته شده است چون از عبارت «گويند» استفاده مى‌كند.

چنانچه فرض كنيم كه زهير بن قين پس از انجام مراسم حج- طبق روايت بلاذرى- با شتاب از مكّه باز گشت و در حركت جدّيت نشان داد و به هيچ چيز توجّهى نداشت، اختلاف زمانى، بر اختلاف مكانى تاثيرى نمى‌كند، و همچنان به قوت خود باقى مى‌ماند.

زيرا كه امام نيز- به حسب متون متعدد تاريخى- هنگام بيرون شدن از مكّه با شتاب حركت مى‌كرد و به چيزى توجهى نداشت!

از اين رو، به احتمال قوى نخستين منزلگاهى كه امام (ع) با زهير يك جا جمع شد، خود «زرود» بود. نه به اين دليل كه زهير از جمع شدن با امام (ع) در منزلگاه‌هاى پيش از زرود خوددارى مى‌كرد، بلكه به اين دليل كه اين منزلگاه اولين جايى بود كه آن دو مى‌توانستند به هم برسند. يعنى زرود نخستين منزلگاهى بود كه زهير به سبب شتابى كه داشت، مى‌توانست امام (ع) را در آنجا بيابد!

[١] مؤيد اين مطلب، گفتار طبرى (ج ٣، ص ٣٠٢- ٣٠٣) به نقل از دو مرد اسدى است: «آن دو گفتند: پس از مراسم حج همه همّت ما اين بود كه در راه به حسين بپيونديم تا ببينيم كارش به كجا مى‌كشد. ما با شتران خود به سرعت رفتيم تا در زرود به او پيوستيم ...»