با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢١٢ - ديدار امام با عمرو بن لوذان
به سوى پيكان نيزهها و لبه تيز شمشيرها نمىروى! آنهايى كه در پى شما فرستادهاند، چنانچه رنج جنگ را از شما بر مىداشتند و زمينه را براى شما فراهم مىكردند و آنگاه نزد آنها مىرفتى. اين يك نظرى بود. اما با وضعيتى كه شما مىگويى، به نظر من نبايد چنين كنى! حضرت فرمود: اى بنده خدا نظر تو بر من پوشيده نيست! ليكن خداوند مغلوب فرمان خويش نگردد! و سپس از آنجا كوچيد.» [١]
در روايت الارشاد آمده است كه اين پير، منسوب به بنى عكرمه عمرو بن لوذان بود.
نيز در آنجا آمده است كه امام (ع) فرمود: اى بنده خدا اين نظر بر من پوشيده نيست ليكن خداوند مغلوب فرمان خويش نگردد! سپس فرمود: به خدا سوگند تا خونم را نريزند از من دست بر نمىدارند! و چون چنين كردند، خداوند كسى را برايتان چيره سازد كه آنان را زبون كند، تا آنجا كه پستترين امتها باشند! [٢]
دينورى داستان اين رويداد را چنين نقل مىكند: «آنگاه رفت تا آن كه به بطن العقيق رسيد. [٣] در آنجا مردى از بنى عكرمه با او ديدار كرد و خبر داد كه ابن زياد در كمين او ميان قادسيه تا عذيب [٤] را لشكر چيده است. سپس گفت: جانم فدايت بازگرد، به خدا سوگند كه جز به سوى نيزهها و شمشيرها نمىروى. به آنهايى كه نامه نوشتهاند اعتماد مكن. زيرا آنها نخستين كسانى هستند كه به جنگ تو خواهند شتافت. حسين (ع) گفت: به كمال، خيرخواهى كردى و پاداش نيك بگيرى! سپس بر او درود فرستاد و رفت ....» [٥]
[١] تاريخ الطبرى، ج ٣، ص ٣٠٣.
[٢] ر. ك: الارشاد، ص ٢٠٥.
[٣] به نظر مىرسد كه بطن عقيق به اشتباه از سوى نسّاخ به جاى بطن عقبه نوشته شده است. وگرنه- طبقسياق پىگيرى حركت امام به وسيله دينورى- بايد پس از منطقه زباله به سوى مكّه بازگشته باشد. زيرا وادى عقيق به مكّه نزديكتر است و در آنجا سه جايگاه است: ذات عرق، غمره مسلخ. ذات عرق چهار ميلى منزلگاهى است كه- طبق بررسى ما از مهمترين منزلگاههاى راه- امام (ع) بدان رسيد و از مكّه دو مرحله (حدود ٩٢ كم) فاصله دارد.
[٤] آبى است ميان قادسيه و مغيثه كه تا قادسيه چهار ميل فاصله دارد. گفتهاند: دشتى است متعلق به بنىتميم، و از منزلگاههاى حاجيان كوفه است. (ر. ك: معجم البلدان، ج ٤، ص ٩٢).
[٥] الاخبار الطوال، ص ٢٤٨.