با کاروان حسینی - ت بینش - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢٣٧ - اشاره

اشاره‌

اين خطبه يكى از مشهورترين و پرمحتواترين خطبه‌هاى امام در منزلگاه‌هاى راه مكّه به كربلا است. اين خطبه محكم‌ترين دلايل را ارائه مى‌دهد مبنى بر اين كه بر همه مسلمانان واجب است در برابر حاكم ستمگرى كه حرام خدا را حلال مى‌شمرد، پيمان خدا را مى‌شكند، با سنّت رسول خدا (ص) مخالفت مى‌ورزد و در ميان بندگان خدا با ستم و تجاوز رفتار مى‌كند، قيام كنند. امام از جدشان نقل مى‌كند كه فرمود: «هر كس ديد»، بنابراين اين وضعيت به يك فرد خاص اختصاص ندارد.

آنگاه مى‌فرمايد: «و با گفتار و كردارش بر او نشورد، بر خداوند است كه او را در جايگاه همان ستمگر قرار دهد!» اين سخن بس شگفت‌انگيز است و در اينجا انكار قلبى تنها- چنان كه از ظاهر متن بر مى‌آيد- صاحبش را از درافتادن به سرنوشت سلطان جائر، نجات نمى‌دهد.

نيز در اين خطبه مشاهده مى‌شود كه امام (ع) به مسئوليت خاص خودش در ميان امت اشاره مى‌فرمايد: او فرزند رسول خدا (ص) است. امامى است كه از سوى خداوند تعيين شده است. اطاعتش واجب است. از اين رو براى «شوريدن» بر ضد حاكم ستمكار و قيام و نهضت براى سرنگونى او از ديگران سزاوارتر است. او در دوران خودش بر پا دارنده حق است.

او حسين بن على و فرزند فاطمه دختر رسول خدا (ص) است. او همان طور كه خود فرمود: «من الگوى شما هستم»، براى همه مسلمانان الگو است. بنابراين همه مسلمانان به طور عام و به ويژه آنهايى كه ندايش را شنيدند، موظفند به يارى‌اش برخيزند و براى سرنگونى طاغوت او را يارى دهند و به رشد و خير دنيا و آخرتشان دست بيابند.

اگر چنين نكردند و پيمان را شكستند و بيعت را از گردن برداشتند، اين كار براى امام و پدر و برادرش، ناشناخته و غريب نيست. او از رفتارشان نسبت به پدر، برادر و پسرعمويش آگاه است ... و آنان با اين كار خويشتن را از فرصتى كه براى جهاد در راه خداوند نصيبشان گشته، آن هم در ركاب امامى كه اطاعتش واجب است، محروم ساختند. به هر حال امام‌