عراق که نتوانسته بود یک نتیجه مؤثر در جبهه ها کسب کند، موفقیت خود را در عرصه دیپلماتیک جست وجو می کرد و همچنان بر ادعاهای ارضی گذشته خود در خاک ایران که براساس آن جنگ را آغاز کرده بود، پای می فشرد. اندیشه های تجاوزکارانه دولت عراق و دیدگاه های مسئولان عراقی در حمله به ایران، یک بار دیگر در اولین سالگرد جنگ در اظهارات صدام حسین بروز کرد. وی در سخنانی به مصمم بودن حکومت این کشور برای بازپس گیری آنچه که وی حقوق خود نامید، اشاره کرد و گفت: منظور وی از حقوق عراق بازگرداندن سیطره کامل این کشور بر آبراه شط العرب (اروندرود) است که مطابق قرارداد ١٩٧٥ الجزایر بین دو کشور تقسیم شده و عراق از ابتدای جنگ مخالفت خود را با آن ابراز داشته است. صدام حسین یک بار دیگر این ادعاها را در دیدار با هیئت های خارجی بازدیدکننده از نمایشگاه بین المللی بغداد تکرار کرد.

طارق عزیز معاون نخست وزیر عراق نیز این مطالب را به صورت مشروح و صریح در مصاحبه با نشریه الوطن العربی تکرار و ادعاهایی را درباره خوزستان - به عنوان مناطقی از زمین های عربی که ایران آن را اشغال کرده است - و جزایر سه گانه ایرانی در خلیج فارس مطرح کرد.

دولتمردان عراق که در تحقق اهداف خود ازطریق نظامی ناکام مانده بودند، در این دوره در جست وجوی راهی برای دست یافتن به همان اهداف ازطریق نشستن در پشت میز مذاکره برآمدند. در این دوره، مسئولان این کشور بسیار بیشتر از گذشته بر "مذاکرات صلح" و استقبال از سفر هیئت های میانجی تأکید می کردند. در اوایل دوره کتاب روزشمار ١٥، عراق در اقدامی تبلیغاتی پیشنهاد "آتش بس در ماه مبارک رمضان" را مطرح کرد که با استقبال برخی شخصیت های سیاسی کشورهای اسلامی و واکنش منفی ایران مواجه شد.

در این مقطع، تنها هیئت منتخب "کشورهای غیرمتعهد" متشکل از وزیران امور خارجه کشورهای کوبا، هندوستان، زامبیا و نماینده سازمان آزادی بخش فلسطین در ١٧ مرداد ١٣٦٠، به ایران و عراق سفر کردند. اما این دیدارها با مقامات دو کشور بی نتیجه ماند. پافشاری ایران برای خروج ارتش عراق از مناطق اشغال شده کشور قبل از هرگونه مذاکره و اعلام نپذیرفتن شرایط پیشنهادی هیئت حسن نیت سازمان کنفرانس اسلامی و هیئت کشورهای غیرمتعهد، قبل از خارج شدن ارتش عراق از ایران، سبب شد عراق مسائل داخلی ایران را مانع دستیابی به صلح بخواند. برخی مقامات سازمان ملل نیز شرایط دو کشور را مانع پیشرفت مذاکرات صلح اعلام کردند. علاوه بر اعلام مواضع رسمی دولت ایران، مقامات سیاسی تهران نیز در مجامع مختلف و سفرهای برون مرزی، به تشریح موضع ایران درباره شرایط ترک مخاصمه پرداختند.

در پایان این دوره، میرحسین موسوی وزیر امور خارجه ایران، یک بار دیگر مواضع رسمی و شرایط ایران را برای پایان یافتن جنگ، در مجمع عمومی سازمان ملل متحد مطرح و آن را منوط به تحقق ٤ شرط کرد: