روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٤٦ - روزشمار جنگ یکشنبه ٥ مهر ١٣٦٠٢٨ ذیقعده ١٤٠١ ٢٧ سپتامبر ١٩٨١
نیروهای محور شمالی با ادامه پیشروی به سمت جنوب با نیروهای محور نهر شادگان که به عمق منطقه نفوذ کرده بودند، الحاق کردند.[١]
سرعت عمل نیروهای خودی موجب فروپاشی سازمان دفاعی تیپ٨ مکانیزه عراق در جبهه شمالی عملیات شد[٢] و به این ترتیب نیروهای جبهه دارخوین تا ساعت ٦ صبح، همه زمین های شمال نهر شادگان را تصرف کردند و آماده حرکت به جنوب و به سوی هدف اصلی این جبهه یعنی تصرف پل قصبه شدند. این درحالی بود که دود حاصل از آتش گرفتن نفت سیاه روی رودخانه کارون محدودیت هایی را برای نیروهای خودی و عراقی ها در شمال منطقه عملیات ایجاد کرده بود.[٣]
درحالی که فرماندهان این محور مشغول بحث و بررسی درباره چگونگی پیشروی نیروها در عمق منطقه و رسیدن به پل قصبه بودند، نیروهای در خط باتوجه به موقعیت به دست آمده و درهم ریختگی سازمان دشمن، با هدایت فرماندهان حاضر در صحنة نبرد ازجمله حسین خرازی، به سمت هدف اصلی (پل قصبه) حرکت کردند. علی زاهدی فرمانده یکی از گردان های سپاه در توصیف اوضاع محور گفت: «درگیری شدید بود و بچه ها در دشت پخش شده بودند. ما جلوتر از همه و نزدیک به نیروهای زرهی دشمن بودیم، مانده بودیم که چه کار کنیم. در این شرایط که درگیری شدت داشت، حسین خرازی را دیدیم که آن جلو روی خاک ها نشسته و از روی نقشه محل خودی و دشمن را کنترل می کند. ما را توجیه کرد و حرکت نهایی ما به طرف عمق منطقه دشمن [پل قصبه] شروع شد.»[٤]
حسن باقری فرمانده محور شمالی عملیات هم درباره تقدم اقدامات نیروها بر تصمیم فرماندهان و روان بودن حرکت رزمندگان به سمت عمق دشمن که نتیجه فروپاشی سازمان تیپ٨ مکانیزه عراق در جبهه شمالی عملیات و توانایی فرماندهی در خط، در هدایت نیروها بود، اظهار کرد: «علی رغم اینکه پشت بی سیم مواظب کل عملیات بودیم، ولی پیشروی عملیات دست ما نبود. اگر می گفتیم پیشروی نکنید و جلو نروید کسی نبود که به حرف ما گوش کند. حداکثر کاری که کردیم مهمات، آب و غیره رساندیم و به واحد جلو گفتیم واحد پشت سرت کجاست، مواظب دست چپ باش. مواظب دست راستت باش.»[٥]
با شروع پیشروی نیروها به سمت پل قصبه، آنان فاصله ٥/٢ کیلومتری نهر شادگان تا این پل را در کمتر از یک ساعت طی کردند و ساعت ٦:٣٠ صبح پل به تصرف درآمد[٦]
[١] آبادان در جنگ، پیشین، ص١٢٠؛ و - سند شماره ٠٢١٧٦١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین؛ و - عملیات ثامن الائمه مبدأ تحول در استراتژی نظامی ایران، پیشین، صص ٣٢٧ و ٣٢٨.
[٢] شرح درهم ریختگی سازمان تیپ٨ مکانیزه عراق به استناد یکی از اسناد مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ در ضمیمه دوم گزارش آمده است.
[٣] اطلاعاتی درباره اجرای طرح آتش زدن نفت سیاه روی رودخانه کارون و نتایج آن در ضمیمه سوم گزارش درج شده است.
[٤] عملیات ثامن الائمه مبدأ تحول در استراتژی نظامی ایران، پیشین، ص٣٢٨.
[٥] سند شماره ٠٢١٧٦١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.
[٦] سند شماره ٤٣٤٧٩٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین و - سند شماره ٠٢١٧٥٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: طرح عملیاتی ثامن الائمه(ع)، ٥/٧/١٣٦٠، سند تک برگی.