روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٤ - روزشمار جنگ یکشنبه٤ مرداد ١٣٦٠ ٢٤ رمضان ١٤٠١ ٢٦ ژوئیه ١٩٨١
١
امروز در محور (صالح) مشطط (شهدا) در جنوب غربی دزفول، نیروهای تیپ٣ لشکر٢١ حمزه با اجرای عملیاتی قصد تصرف بخش هایی از شمال تپه کوت کاپون - که از نیروی دشمن خالی بود - را داشتند که این عملیات به دلیل ضعف مهندسی و ناهماهنگی در فرماندهی ناکام ماند.[١]
بنا بر مکاتبات واحد عملیات سپاه اهواز با واحد طرح و عملیات ستاد مرکزی سپاه پاسداران در تهران، دلیل اصرار بر اجرای عملیات در این منطقه، اصلاح و تقویت خط پدافندی بود، چنان که واحد مهندسی سپاه پاسداران از پنج روز قبل، با حضور در این منطقه، موفق شده بود بیش از یک کیلومتر خاکریز احداث کند، اما در این مدت، ٣ بولدوزر و یک لودر براثر آتش دشمن از کار افتادند و به دلیل نداشتن بولدوزر، کار متوقف شد و این خطر وجود داشت که دشمن خاکریز را تصرف کند.[٢]
ادامه عملیات به کسب آمادگی نیروها و اقداماتی ازجمله تأمین وسایل مهندسی (به ویژه لودر) بستگی داشت. بنابراین، فرماندهان سپاه کوشیدند تا فرمانده تیپ٣ لشکر٢١ حمزه را متقاعد کنند که عملیات را به مدت ٤٨ ساعت به تعویق بیندازد که این امر محقق نشد. گزارش مسئول واحد عملیات سپاه دزفول دراین باره چنین است: «در مورخه ٣/٥/٦٠، من همراه با برادر (غلامعلی) رشید و احمد غلامپور جهت هماهنگ کردن عملیات مشطط و عملیات کرخه پیش سرهنگ روحانی شمس رفتیم. در آنجا، حدود دو سه ساعت بحث شد. بسیار سعی کردیم که شاید بتوانیم طرح را ٤٨ ساعت به تعویق بیندازیم، ولی موفق نشدیم، چون گفتند دستور آمده که حتماً عملیات باید شب انجام گیرد.»[٣]
در همین باره رحیم صفوی (مسئول ستاد عملیات جنوب سپاه) نیز در گزارشی به یوسف کلاهدوز قائم مقام سپاه پاسداران، ازجمله دلایل اجرای عملیات و نتایج آن را چنین ذکر کرده است:
«درمورد عملیات دزفول، دو نکته قابل ذکر است:
١. اظهارات فرماندهان گردان های عمل کننده و فرمانده تیپ٣ لشکر٢١ حمزه در پذیرفتن نظریات سپاه و عدم توانایی در اجرای عملیات و آماده نبودن شناسایی و اینکه فقط به خاطر فشار فرمانده لشکر و قولی که به شورای عالی دفاع داده بود، عملیات می بایست انجام بگیرد.
٢. [در] عملیاتی که تیپ٣ در محور کوت کاپون، بدون هماهنگی سپاه و تنها به خاطر فشار فرمانده در اجرای عملیات انجام داده، حدود ١٧ نفر از برادران سرباز شهید و تعدادی مجروح شدند.»[٤]
[١] سند شماره ٤٦١٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از عملیات دزفول به ستاد عملیات جنوب، ٤/٥/١٣٦٠، سند تک برگی؛ و - سند شماره ٤٣٦٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش نوبه ای ٢٤ ساعته واحد اطلاعات عملیات خوزستان به فرماندهی مرکز، ٥/٥/١٣٦٠، ص١.
[٢] سند شماره ٤٢٦٠٦ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین؛ و - سند شماره ٤٦٠٨ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین.
[٣] مسئول واحد عملیات سپاه دزفول در گزارش دیگری آورده است: «در مورخه ٦/٥/٦٠، همراه برادر ربانی و حمید عنبرسر با سرهنگ حشمت فرمانده لشکر٢١ حمزه، ملاقات کردیم. وقتی ایشان را در جریان امر قرار دادیم، متوجه شد که ایراد از خودشان بود.»
[٤] سند شماره ١٥٣٩٧١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از اهواز به تهران (قائم مقام)، ٨/٥/١٣٦٠، سند تک برگی.