روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٩٨ - روزشمار جنگ پنجشنبه ٨ مرداد ١٣٦٠ ٢٨ رمضان ١٤٠١ ٣٠ ژوئیه ١٩٨١

کنیم که او به یک پایگاه نظامی رفته باوجودی که چهره اش معروف خاص و عام بوده، اما اغلب گفته می شود که آقای بنی صدر از حمایتی در ایران برخوردار نبوده و زیر فشار روحانیون مجبور به ترک ایران شده است. تناقض این مسئله در کجاست؟ حمایت از بنی صدر چقدر اشتباه بوده است؟

پاسخ: آقای بنی صدر مهارت زیادی در جذب و جلب مردم در هنگام استفاده از تلویزیون و مطبوعات دارد و این جاذبیت تنها محدود به افرادی که معتقد به خط فکری او هستند نمی شود، اما راهی را که او کوشید که بیشتر از یک ساخت حزبی رسمی سازماندهی کند، این کوشش ها به وسیله روحانیون به باد رفت.

سؤال: او در نخستین گامش برای سازمان دادن به حامیانش در ایران شکست خورد، اما اقدام بعدی او و ایده اش درحال حاضر چیست؟

پاسخ: او معتقد است که مبارزه را نباید رها کند. او معتقد است که این وظیفة ایرانیان است که پیرامون اهداف عمدة واقع بینانه جمهوری اسلامی بجنگند که پیش بینی می شود که یک جمهوری آزادی را ایجاد کنند، اما نمی توان اظهار داشت که فعالیت های او در آینده چگونه خواهد بود و در این چنین دولتی چه نقشی را ایفا خواهد نمود.

سؤال: چه کسی را او مسئول وضعیت کنونی ایران می داند؟ آیت الله یا دیگران؟

پاسخ: بله او به شدت آیت الله را مسئول می داند. شخص آیت الله یا خشنودی افرادی که آیت الله را احاطه کرده اند برای او مطرح نمی باشد، بلکه این مسئله برای او مطرح است که چه کاری او انجام می دهد. هرکس مسئول کار خودش است، همچنان که آقای بنی صدر نیز مسئول کارهای خود می باشد. بنابراین، او آیت الله خمینی را به مقدار زیادی مسئول نابسامانی ها و هرج ومرج می داند.

سؤال: آیا وجود بنی صدر در خارج از کشور موقعیت او را در سازماندهی مخالفان بهتر می سازد؟

پاسخ: او ممکن است که آزادی عمل بیشتری داشته باشد، برای این منظور بتواند آنجا کانون جدیدی را برای مخالفان تشکیل دهد و آنها را به دور خود جمع کند.

سؤال: فکر نمی کنید که برای آقای بنی صدر بهتر باشد که به بخش هایی از ایران بازگردد و نقشی چون مارشال تیتو به عنوان رهبر چریک های مخالف حکومت در داخل کشور ایفا کند؟

پاسخ: من انتظار داشتم که او به منطقه کردستان - که در غرب کشور واقع است - برود، زیراکه آنها با سربازان خود و با نیروهای خود مدت سه سال است که عمدتاً موفقیت آمیز علیه حکومت ایران به مبارزه ادامه می دهند، اما شاید آقای بنی صدر موجبات خشنودی رهبر کردها؛ یعنی دکتر قاسملو را فراهم سازد، زیراکه هیچ نیروی مسلحی در اختیار ندارد و او مجبور خواهد بود که رفتار خود را با آنها هماهنگ سازد، ولی این برای پرزیدنت معزول بسیار دشوار است که از آنها تبعیت کند.»[١]

[١] همان، صص ٢١ و ٢٢ ضمیمه، بخش انگلیسی رادیو لندن، ٨/٥/١٣٦٠.