روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٤٣ - روزشمار جنگ یکشنبه ٥ مهر ١٣٦٠٢٨ ذیقعده ١٤٠١ ٢٧ سپتامبر ١٩٨١
درگیری زودتر از موعد در جاده آبادان - ماهشهر نگرانی هایی را در محورهای دیگر به وجود آورد، اما مشکل خاصی ایجاد نشد.[١]
پس از سپری شدن یک ساعت پر تشویش، با اعلام آمادگی نیروها در دیگر محورها، سرانجام رمز عملیات با نام "نصر من الله و فتح قریب" در ساعت ١ بامداد ازطریق بی سیم به همه یگان های عملیاتی ابلاغ شد.[٢] با اعلام رمز، هم زمان عملیات در همه محورها آغاز گردید.
توپخانه های خودی نیز به درخواست واحدهای حاضر در صحنه به مدت ١٠ دقیقه آتش تهیه پرحجم و بی سابقه ای را روی مواضع تعیین شده دشمن اجرا کردند. این اقدام، موجب ترس و وحشت نیروهای عراقی شد و فرماندهان تیپ های در خط، وضعیت منطقه را به فرمانده لشکر٣ زرهی عراق گزارش کردند.[٣]-[٤]
شرح عملیات در محورهای مختلف از نیمه شب تا ساعت٦:٣٠ صبح روز اول چنین است:
محور آبادان - ماهشهر
در این محور فرعی، نیروهای عمل کننده پس از تصرف سنگرهای تیربار، از چهار نقطه به خاکریز عراق که طول آن ٥/١ کیلومتر بود و در جنوب جاده آبادان - ماهشهر قرار داشت، حمله و با اجرای یک مانور احاطه ای پس از عبور از خاکریزِ کناره این جاده، به سمت نیروهای دشمن پیشروی کردند و تا ساعت ٢ صبح توانستند آنان را در محدوده ای موسوم به زائده جنوب جاده آبادان - ماهشهر، محاصره کنند.[٥]
در جنوب این جاده، عراق حدود یک گردان مکانیزه - که یک گروهان آن نیروی مخصوص بود - و تجهیزاتی شامل ٢٠ تانک و نفربر، تعدادی خمپاره انداز ٦٠ و ٨٢ میلی متری، چندین تفنگ ١٠٦ میلی متری و موشک انداز تاو مستقر کرده بود. علاوه براین حدود ٣٠٠ نیروی پیاده عراقی نیز در این منطقه حضور داشتند که رزمندگان عمل کننده در این محور آنها را محاصره کردند. البته قبل از تکمیل محاصره، تعدادی از نیروهای عراقی به سمت شمال جاده گریختند و
[١] سید یعقوب حسینی و محمد جوادی پور، ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس (اشغال خرمشهر و شکستن حصر آبادان)، جلد٣، تهران: سازمان عقیدتی - سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران، ١٣٧٣، ص٢٦٤.
[٢] عملیات ثامن الائمه مبدأ تحول در استراتژی نظامی ایران، پیشین، ص٣١٤.
[٣] بخشی از گفت وگوهای فرماندهان تیپ های عراقی با فرمانده لشکر٣ زرهی که حاکی از شدت ترس و نگرانی آنهاست، در ضمیمه اول گزارش درج شده است.
[٤] ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس، پیشین، ص٢٦٤؛ و - سند شماره ٠٦٠٧٨١ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: عملیات شرق کارون (ثامن الائمه(ع))، ٥/٧/١٣٦٠، صص ١٢ - ١.
[٥] سند شماره ٤٣٤٧٩٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: از فرماندهی ستاد عملیات جنوب به فرماندهی تیپ های ستاد عملیات جنوب (ارتش - سپاه و...)، ٥/٧/١٣٦٠، صص ٥ - ١.