روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٩٠٩ - روزشمار جنگ جمعه ٢٧ شهریور ١٣٦٠ ١٩ ذیقعده ١٤٠١ ١٨ سپتامبر ١٩٨١
جنگ فوق همچنین موجب رودررویی دو کشور عضو جنبش غیرمتعهدها شده است. بدین مناسبت فیدل کاسترو رئیس کنونی جنبش غیرمتعهد، اولین کسی بود که دراین مورد عکس العمل نشان داد. به محض بروز جنگ، وزیر امور خارجه کوبا به بغداد و تهران سفر کرد. خانم ایندیرا گاندی نخست وزیر هند، نیز بدین مناسبت اظهار داشت به وسیله جنگ عراق و ایران اقتصاد تمام جنوب آسیا عمیقاً تحت تأثیر قرار گرفته است.
به علت عدم وجود ارقام دقیق ازسوی عراق و ایران تخمین نتایج اقتصادی جنگ فوق بسیار مشکل است. به دنبال شروع جنگ و انهدام تأسیسات نفتی، تولید نفت هردو کشور قطع شد، ولی کمی بعد ایران و عراق به مقدار کمتری شروع به تولید و صدور نفت کردند. به طوری که اکنون صادرات ایران ٢/١ میلیون بشکه در روز و صادرات روزانه عراق ٩/٠ میلیون بشکه برآورد می شود.
از سوی دیگر، تخمین تلفات انسانی همان قدر مشکل است که برآورد خسارات مالی. براساس اظهارات منابع آگاه در تهران، ارزش خسارات وارده بر ایران احتمالاً بالغ بر سی میلیارد دلار می شود که علاوه براین، روزانه احتمالاً درحدود شش میلیون دلار مخارج تسلیحاتی دارد.
طبق تنها آمار رسمی ایران ٤٤٤٢ عراقی در ایران اسیر و ١٥٠٠ تن ایرانی در عراق در اسارت به سر می برند.»[١]
رادیو مسکو نیز در برنامه ای به بررسی جنگ ایران و عراق پرداخت و نتیجه وقوع جنگ را حضور نظامی امریکا و انگلستان در خلیج فارس دانست. در بخشی از تحلیل رادیو مسکو آمده است:
«امپریالیست ها تصمیم گرفته اند از تیره شدن مناسبات میان دو کشور واقع در خلیج فارس برای تثبیت حضور نظامی خویش در این منطقه استفاده کنند. پنتاگون در همان هفته های اول انجام عملیات جنگی به بهانه تأمین دفاع بیشتر به اصطلاح منافع حیاتی امریکا، واحدهای اضافی از نیروی دریایی خود را به منطقه خلیج فارس فرستاد.
دولت خانم تاچر بلافاصله پس از آغاز عملیات جنگی اعلام کرد که دو ناو جنگی از جمله ناوشکن کوچک کونتری را برای کمک به متحدین خود می فرستد. وی خاطرنشان ساخت مصمم است در آینده نزدیک چهار ناو دیگر را به این منطقه بفرستد.»[٢]
[١] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٢، ٢٨/٦/١٣٦٠، صص ٥ - ٣، ٢٧/٦/١٣٦٠.
[٢] همان، ص٦، رادیو مسکو، ٢٧/٦/١٣٦٠.