روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٤٥ - روزشمار جنگ یکشنبه ١٨ مرداد ١٣٦٠ ٨ شوال ١٤٠١ ٩ اوت ١٩٨١
ضمیمه گزارش٢٤٣: گزارش واحد اطلاعات عملیات سپاه از وضعیت فرماندهی و نیروهای عراقی شرکت کننده در عملیات دارخوین براساس اطلاعات به دست آمده از اسرای عراقی
واحد اطلاعات عملیات سپاه خوزستان، در گزارشی به فرماندهی سپاه این استان، که براساس بازجویی از اسیران این عملیات تهیه شده، وضعیت فرماندهی و نیروهای شرکت کننده در عملیات را این گونه شرح داده است:
«براساس اظهارات اسرا، دشمن از تاریخ ١٥/٥/١٣٦٠، گردان٥ از تیپ٣٢ نیروی مخصوص را از منطقه سوسنگرد برای شرکت در حمله حرکت می دهد و در تاریخ ١٦/٥/١٣٦٠ نیز گردان٦ از همین تیپ را که در نزدیکی خانقین در محلی به نام درواشکه درحال تجدید سازمان بوده نیز به شمال شرقی مارد می آورد و به همراه این ٢ گردان، یک گروهان کماندو که هویت آن مشخص نشده است، برای شرکت در حمله آماده می شوند. در روستای مارد، فرمانده تیپ٣٢، پرسنل عراقی را جمع کرده و برای آنها سخنرانی می نماید و اظهار می دارد که شما باید ما را روسفید کنید و دو خاکریزی را که نیروهای ایرانی در تاریخ ٢١/٣/١٣٦٠ از ما گرفته بودند، مجدداً به تصرف خود درآورید. در پشت خاکریز اول ایرانی ها، نیروی عمده ا ی نیستند و اکثراً مریض و بی حال و خسته هستند و نیروی زرهی هم فقط ٦ دستگاه نفربر است و بعد از اینکه آتش تهیه شدیدی بر روی نیروهای ایرانی ریخته شد، آنها فرار خواهند کرد و شما به راحتی می توانید این خاکریزها را به تصرف خود درآورید و بعد از تصرف ٢ خاکریز، تیپ٣٣ نیروی مخصوص، مواضع متصرفه را تحکیم خواهد کرد. در این عملیات، ١٠ گردان توپخانه (١٨٠ قبضه توپ) از شما پشتیبانی خواهند کرد و ضمن اظهار یکی از اسرا، فرمانده گردان تیپ٣٢ گفته است که ٥ پایگاه موشکی از شما پشتیبانی می کنند و در این حمله، ٣ گردان تانک نیز به عنوان نیروی پشتیبانی شرکت خواهند کرد.»[١]
واحد اطلاعات عملیات سپاه براساس گفته های اسیران و شیوه اجرای عملیات و فرماندهی نیروهای عراقی، گزارش تحلیلی دیگری به این شرح تهیه کرده است:
«مطالب زیر در حمله اخیر
در مورخه ١٨/٥/١٣٦٠، قابل تعمق است:
١. نیروهایی را که دشمن برای این حمله در نظر گرفته بود، ٢ گردان نیروی مخصوص بود که از سوسنگرد و خانقین به منطقه آورده بود و اصلاً به منطقه آشنایی نداشتند و از نیروهای در خط استفاده نکرده است. اطلاعات دروغ از وضعیت نیروهای ما به آنها داده بودند؛ برای نمونه به آنها گفته بودند که در پشت خاکریز ایرانی ها نیروی بسیار کمی به همراه ٦ دستگاه نفربر است که به محض اجرای آتش تهیه فرار خواهند کرد و یا اینکه ١٠ گردان توپخانه و ٣ گردان تانک در این حمله از شما پشتیبانی خواهند کرد. البته، این مطلب تازگی ندارد؛ عراقی ها از این حیله در جبهه های دیگر مانند سوسنگرد نیز استفاده کرده اند.
٢. تهدید به ایستادگی در مقابل نیروهای ما: در حمله اخیر، فرمانده تیپ٣٢ در حین سخنرانی به پرسنل عراقی اظهار داشته که شما باید ٢ خاکریز را از ایرانی ها پس بگیرید و اگر کسی برگردد او را اعدام می کنیم و خانواده اش را تا ابد حبس می کنیم.
٣. عدم روحیه جنگیدن: این مطلب قابل توجه است که در اوایل جنگ، پرسنل عراقی از روحیه خوبی برخوردار بوده و در اکثر جبهه ها پیشروی داشتند، لکن براثر طولانی شدن جنگ و تلفات سنگینی که بر پرسنل ارتش عراق وارد شد، تا جایی که طبق آماری که وزارت دفاع عراق انتشار داده، در ٣٩٩ روز جنگ؛ یعنی ماه دهم، تلفات و خسارات ارتش عراق ١٦ هزار کشته و ٢٤ هزار زخمی و یک صد میلیارد دلار خسارت بوده است.
سربازان عراقی روحیه جنگیدن را از دست داده و اکثراً خسته و فرسوده شده اند و تمایلی به جنگیدن ندارند و میل به اسیرشدن و پناهنده شدن در آنها به تدریج شدت می یابد. آمار اسرا و پناهندگان مؤید این مطلب است.
٤. ارتش عراق سعی دارد به هر طریق که شده، وانمود نماید که عراقی ها هنوز قدرت پیشروی و هجوم را دارند که این مطلب در حملات مشابهی که در محورهای سوسنگرد - دزفول و اخیراً در دارخوین صورت گرفته، کاملاً مشهود است.
توجه: همان گونه که در مطلب بالا آمد، عراق سعی دارد به هر طریق که شده روحیه هجومی را در پرسنل خود زنده کند، هرچند که این تجدید روحیه با تلفات زیاد احیا شود. برای مثال، در حمله اخیر
[١] سند شماره ٠٠٤٧١٩ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ٧ - ٥.