برای تهرانی ها "جنگ تحمیلی عراق و ایران" حضور خود را تنها ازطریق اعلامیه های نظامی که از رادیو و تلویزیون و مطبوعات پخش می شود محسوس می گرداند. اثر دیگر جنگ بر تهران اختصاص بخشی از قبرستان بهشت زهرا(س) به سربازان کشته شده در جنگ است. برای این کشته شدگان دیشب تهرانی ها ندای "الله اکبر" سر دادند. اثر دیگر جنگ بر جمعیت ٧ میلیونی تهران، جیره بندی بنزین است. کوپن های بنزین در بانک ها به چند ریال خریده می شود، درحالی که در بازار آزاد ٧٠٠ ریال قیمت دارد. قیمت بنزین نیز سه برابر شده است، روغن، شکر، مواد پاک کننده، صابون و سیگار نیز جیره بندی است. قیمت این محصولات در بازار آزاد چندین برابر شده است.»[١]

این خبرگزاری در گزارش دیگری تأثیر جنگ بر وضعیت اقتصاد و معیشت مردم و به تبع آن سهمیه بندی اقلام پرمصرف جامعه، که چند نرخی شدن این اجناس در بازار کوپنی و آزاد پیامد آن است و تدبیر دولت برای تأمین کالاهای اساسی را بررسی کرده است. در بخشی از این گزارش که قیمت چند کالا و تفاوت نرخ آزاد و دولتی آن مطرح شده، آمده است:

«یک فرد ایرانی برای تغذیه و گرم کردن خود از دو نوع امکان می تواند برخوردار شود: استفاده از بازار رسمی که اجناس آن ارزان تر ولی جیره بندی شده است، استفاده از بازارهای سیاه که بعضی از اجناس آن یافت نمی شود. درمورد برنج که یکی از غذاهای اصلی ایرانی ها است، نرخ رسمی یک کیلو برنج تایلندی ٧٠ ریال می باشد، درحالی که یک کیلو برنج شمال که ازنظر ایرانی ها ارجحیت نیز دارد ٢٢٠ تا ٢٥٠ ریال تمام می شود.

وجود دو بازار رسمی و بازاری که به موازات آن وجود دارد در کنار یکدیگر برای مقامات ایرانی خالی از اشکال نیست، به طوری که این مقامات مایل اند بازار آزاد را از بین ببرند. از طرفی فرماندار گیلان خارج کردن بیش از ٥٠ کیلوگرم برنج توسط هر نفر از این استان را ممنوع کرد و از سوی دیگر، محمد سلامتی وزیر کشاورزی روز پنجشنبه اعلام کرد که دولت و کمیته بسیج اقتصادی، برنج گیلان و مازندران را خریداری خواهد کرد. برنج مازندران هر کیلو ١٥٠ ریال و برنج گیلان هر کیلو ١٥٥ تا ١٧٠ ریال خریداری خواهد شد.

یکی دیگر از مواد مهم غذایی در ایران گوشت و خصوصاً گوشت گوسفند است. فاصله بین نرخ رسمی و نرخ آزاد این فراورده، از یک به سه تغییر می کند. نرخ گوشت گرم گوسفند که به طور مخفیانه ذبح می شود از این مبلغ نیز بالاتر است.

نرخ رسمی یک کیلو گوشت گوساله ٤٠٠ ریال است، درحالی که همین گوشت کیلویی ١٥٠٠ ریال در بازار آزاد به فروش می رسد. از طرفی مدیرکل سازمان گوشت اخیراً به روزنامه

[١] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٨٤، ٣٠/٦/١٣٦٠، صص ١٤ و ١٥، تهران - خبرگزاری فرانسه، ٢٨/٦/١٣٦٠.