روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ١٠٢٠ - روزشمار جنگ شنبه ٤ مهر ١٣٦٠ ٢٧ ذیقعده ١٤٠١ ٢٦ سپتامبر ١٩٨١
پل های قصبه و حفار در شرق کارون بسته خواهد شد. به عبارت دیگر هدف اصلی اجرای مانور و مهم ترین هدف نظامی عملیات تحقق می یابد، زیرا مقاومت دشمن در شرق کارون درهم شکسته و سازمان آنها از هم می پاشد.
ج) محور ذوالفقاری
نیروهای این محور شامل ٥ گردان (٤ گردان عمل کننده و یک گردان احتیاط)[١] ضمن پوشش جناح راست جبهه فیاضیه، در محور ایستگاه ٧ و ایستگاه ١٢ مأموریت انهدام خطوط دشمن در دو طرف جاده آبادان - اهواز و پیشروی به سمت شمال را برعهده دارند.
د) محور ماهشهر (جاده آبادان - ماهشهر)
نیروهای این محور که جبهه فرعی عملیات محسوب می شود، مأموریت دارند از شرق به غرب، به موازات جاده (ماهشهر - آبادان) با حمله به دشمن ضمن تلاش برای بازکردن این جاده، نیروهای عراقی را در این محور درگیر نگه دارند و مانع از تمرکز قوای دشمن در دو جبهه اصلی عملیات یعنی فیاضیه و دارخوین شوند.
براساس طرح نهایی مانور، محور های دارخوین و فیاضیه از اهمیت بسیاری برخوردارند، زیرا درصورتی که نیروهای عمل کننده در این دو جبهه موفق به پیشروی در محورهای محوله و تصرف دو پل قصبه و حفار شوند عقبه عراقی ها بسته شده و نیروهای دشمن محاصره می شوند.[٢]
غلامعلی رشید جانشین فرمانده ستاد عملیات جنوب که فرماندهی جبهه ذوالفقاری در عملیات ثامن الائمه(ع) را برعهده دارد، در یادداشت های خود درباره اهمیت پل های روی کارون نوشته است: «مهم ترین گروهِ حمله، گروهی است که مأموریتش انهدام پل و استقراریافتن در کناره شرق کارون است که نباید به هیچ مأموریت دیگری بجز حفظ جان خودش بپردازد و کاری به کار انهدام وسیله یا غنائم و یا اسیر ندارد. این گروه باید غذایش را با خود ببرد - گروه اصلی ای که منطقه را باید نگه دارد و در آستانه شهادت است همین گروه است.»[٣]
در طرح نهایی در سازمان رزم نیروهای سپاه و ارتش تغییرات اساسی ایجاد نشد. براین اساس، از ارتش لشکر٧٧ با ٣ تیپ و چند یگان تحت امر و از سپاه پاسداران نیز - که تضمین کرده بود برای عملیات ١٥ گردان نیرو آماده کند،[٤] - ١٦ گردان (یعنی یک گردان بیشتر از آنچه تعهد کرده بود) آماده اجرای عملیات شدند. گفتنی است سپاه پاسداران با
[١] تاریخ شفاهی سردار مرتضی قربانی، (منتشر نشده)، ٩/٩/١٣٨٨.
[٢] ابوالقاسم حبیبی، آبادان در جنگ (اطلس راهنما - ٦)، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، ١٣٨٢، صص١١٧ - ١١٤.
[٣] سند شماره ٤٥٤٤٧٠ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: عملیات ثامن الائمه، ٥/٧/١٣٦٠، صص٣ - ١.
[٤] سید یحیی صفوی و حسین اردستانی، عملیات ثامن الائمه مبدأ تحول در استراتژی نظامی ایران، تهران: مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، ١٣٨٨، ص٢٩١؛ و - سید یعقوب حسینی و محمد جوادی پور، ارتش جمهوری اسلامی ایران در هشت سال دفاع مقدس (اشغال خرمشهر و شکستن حصر آبادان)، جلد٣، تهران: سازمان عقیدتی - سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران، ١٣٧٣، ص٢٥٠.