روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٥٨ - روزشمار جنگ دوشنبه ٩ شهریور ١٣٦٠ ١ ذیقعده ١٤٠١ ٣١ اوت ١٩٨١
١
پیکرهای سوخته[١] شهیدان انفجار ساختمان نخست وزیری صبح امروز با حضور گسترده مردم سیاه پوش و عزادار تهران از مقابل مجلس شورای اسلامی در خیابان امام خمینی تا میدان حسن آباد تشییع و از آنجا با آمبولانس به بهشت زهرا منتقل و به خاک سپرده شد.[٢]
قبل از تشییع پیکرهای شهیدان محمدعلی رجایی رئیس جمهور، محمدجواد باهنر نخست وزیر و عبدالحسین دفتریان[٣] مسئول امور مالی نخست وزیری، چند تن از نمایندگان مجلس از فراز ایوان ضلع جنوبی مجلس خطاب به مردم سخنان کوتاهی بیان کردند و عموماً خواستار حفاظت بیشتر از شخصیت ها و اماکن مهم کشور و برخورد شدیدتر مقامات امنیتی و قضایی با عاملان این حادثه شدند.[٤]-[٥]
حضور مردم در این مراسم در رسانه های غربی بازتاب گسترده ای داشت؛ و به نوعی از ناامیدی آنان از سقوط جمهوری اسلامی حکایت می کرد.
رادیو صدای امریکا درمورد حضور مردم و واکنش مقامات امریکایی به این واقعه گفت: «بیش از یک میلیون نفر در تهران در تشییع جنازه محمدعلی رجایی رئیس جمهوری و محمدجواد باهنر نخست وزیر شرکت کردند. بسیاری از شرکت کنندگان شعارهای ضدامریکایی می دادند. دو مقام مزبور در بمب گذاری روز یکشنبه در کاخ نخست وزیری به قتل رسیده بودند. رهبران ایران تهدید کرده اند که به تصمیم تازه ای در میان مخالفان رژیم دست خواهند زد و اعلام کرده اند که ترورهای بعدی، انقلاب اسلامی را به عقب نشینی مجبور نخواهد کرد. آیت الله خمینی گفت
[١] آقای هاشمی رفسنجانی در کتاب عبور از بحران می نویسد: «جنازه ها را [که] به سالن مجلس آوردند، مشاهده کردم. سخت سوخته بودند. آقایان باهنر و رجایی را فقط از دندان های طلای جلو دهان و آسیایشان می شد تشخیص داد. علامت دیگری نمانده بود. مقداری گوشت هم در کیسه نایلونی کرده بودند: به عنوان فرد دیگری به نام مسعود کشمیری، منشی جلسه.» (اکبر هاشمی رفسنجانی، عبور از بحران (کارنامه و خاطرات سال ١٣٦٠)، به اهتمام یاسر هاشمی، تهران: نشر معارف انقلاب، چاپ نهم ١٣٨٦، ص٢١٩)؛ سخنان آقای هاشمی رفسنجانی در جلسه مجلس شورای اسلامی درباره حضور مردم در مراسم تشییع شهدای حادثه انفجار ساختمان نخست وزیری در ضمیمه اول این گزارش آمده است.
[٢] توضیحات بیشتر درخصوص نحوه نفوذ کشمیری در نهاد نخست وزیری در ضمیمه دوم گزارش درج شده است.
[٣] در اعلامیه ها و اطلاعیه های رسمی نام جنازه سوم، مسعود کشمیری اعلام شد. مسعود کشمیری کارمند نخست وزیری و منشی جلسه شورای امنیت، عامل انفجار بود. این کار برای آن بود که مسئولان سازمان مجاهدین خلق فکر کنند نظام نمی داند که مسعود کشمیری عامل انفجار بوده و از غفلت آنها برای دستگیرکردن او استفاده شود. در بررسی های بعدی مشخص شد که پیکر سوم مربوط به عبدالحسین دفتریان مسئول امور مالی نخست وزیری است و مسعود کشمیری که مسبب حادثه بوده متواری شده است. (مؤسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، سازمان مجاهدین خلق؛ پیدایی تا فرجام، به کوشش جمعی از پژوهشگران، جلد دوم، تهران: مؤسسه مطالعات و پژوهش های سیاسی، چاپ دوم، پاییز ١٣٨٥، ص٦٣٠)
[٤] در این مراسم فخرالدین حجازی، صادق خلخالی، علی اکبر ناطق نوری، آیت الله سید علی خامنه ای، عبدالمجید معادیخواه، سرهنگ موسی نامجو و هاشمی رفسنجانی سخنرانی کردند.
[٥] خبرگزاری پارس، نشریه گزارش های ویژه، شماره ١٦٥، ١١/٦/١٣٦٠، صص ١٣ و ١٤، تهران - فرانس پرس، ١٠/٦/١٣٦٠؛ و - روزنامه اطلاعات، ١٠/٦/١٣٦٠، ص٢.